De Nobelprijs is een van de meest prestigieuze internationale prijzen die je kunt ontvangen. Deze prijs kunnen verdiend worden over 5 verschillende academische velden zoals:
- Fysiologie of Geneeskunde
- Chemie
- Literatuur
- Vreden
- Fysica
Zoals je het waarschijnlijk al met de titel kon raden, gaan we vandaag iets dieper in op de Nobel prijs voor chemie! Maar voordat we verder gaan, geven we je eerst graag meer informatie over de Nobel prijs zelf.
Wat is de Nobel prijs?
Wanneer we de officiële definitie gebruiken, is het een prijs die uitgereikt zal worden aan degenen die het voorgaande jaar de mensheid het grootste voordeel hebben gegeven.
Nu je de definitie kent zul je je waarschijnlijk ook kunnen voorstellen waarom de Nobelprijs zo belangrijk is in de academische wereld, maar ook ver daarbuiten. Het is niet alleen een erkenning van talent of een doorbraak in een wetenschap, maar ook een erkenning van vooruitgang op een bepaald gebied die de mensheid als geheel ten goede zal komen.
De prijzen worden niet zomaar uitgereikt aan mensen die een goed essay geschreven hebben of een wetenschappelijk experiment uitgevoerd hebben om een theorie te bewijzen. De Nobelprijs wordt uitgereikt aan de Albert Einsteins en de Marie Curies van over heel de wereld. Deze buitengewone mensen hebben vaak hun hele leven gewijd aan de zoektocht naar een waardevol doel.

Om dit even in eenvoudige woorden uit te drukken. De Nobelprijs voor natuurkunde is uitgereikt aan de mensen die de ontdekking van de Lithium-Ion batterijen gedaan hebben. Een ander jaar werd de prijs uitgereikt aan de wetenschappers die de ontdekking van Quasikristallen gedaan hebben.
Dit toont aan dat de Natuurkunde Nobelprijs kandidaten de beste in hun vak zijn. Elke persoon die een Nobelprijs in Natuurkunde wint, verdient alle lof en viering die we kunnen geven. Ze zullen namelijk stuk voor stuk iets baanbrekend bereikt hebben!
Lees snel verder en ontdek alles wat er te weten valt over de Nobelprijs in wetenschappen. We gaan het hebben over de eerste mensen die een Nobelprijs ontvangen hebben en over de Belgische wetenschapper die de Nobelprijs voor natuurkunde ontvangen heeft!
De Nobelprijs in de natuurkunde
De Nobelprijs voor natuurkunde werd voor het eerst ingesteld door Alfred Nobel in 1895, en we denken niet echt dat we u moeten vertellen waar de naam van de prijs vandaan komt!
De organisatie die de prijs uitreikt is de Nobel-Foundation en de Royal Swedish Academy of Sciences. Voor de Nobelprijs van natuurkunde is er een comité van vijf deelnemers die door de academie uitgekozen zijn en die de beslissing maken over de uitreiking van deze Nobelprijs.
De Nobelprijs van chemie wordt elk jaar uitgereikt in Stockholm tijdens een ceremonie die de dood van Alfred Nobel herdenkt.
Maar wat maakte Nobel zo nobel?
Hoofdzakelijk was hij zelf een Zweeds natuurkundige, maar hij betrad vaker ook het pad van uitvindingen om zijn talenten verder te ontwikkelen. De meest bekende en bekroonde ontdekking van Nobel was de uitvinding van dynamiet. Het geld wat hij hiermee doorheen zijn leven verdiende heeft hij uiteindelijk, voor zijn overlijden in 1896, in het Nobel instituut gegoten om deze overeind te kunnen houden.
De eerste Nobelprijs voor chemie
Vijf jaar na het overlijden van Alfred Nobel, werd de eerste Nobel prijs voor natuurkunde uitgereikt aan een persoon uit ons buurland. De Nederlandse wetenschapper Jacobus Henricus Van't Hoff mocht deze prijs voor het eerst in ontvangst nemen.
De prijs werd aan hem uitgereikt als erkenning voor de buitengewone diensten bij het ontdekken van de wetten van chemische dynamica en de osmotische druk in oplossingen. Dit mag misschien wel eenvoudig klinken, maar dit was het zeker niet.
Als theoretisch natuurkundige, heeft Van't Hoff de basis gelegd van de moderne theorie van chemisch evenwicht, chemische kinetiek, chemische thermodynamica en chemische affiniteit.

Bron: Unsplash, Credit: Wan San Yip
Hij maakte dus het pad vrij voor natuurkundige wetenschappers in de toekomst om verdere ontdekkingen te maken in de chemie. Doordat hij de chemische wereld zo ver vooruit hielp, was de Nobelprijs die hij hiervoor ontving welverdiend!
Nobelprijzen voor Belgische wetenschappers
Sinds de eerste uitreiking van de Nobelprijzen, zijn er al 10 verschillende Belgische wetenschappers in de prijzen voor de Nobelprijs gevallen! De meest ontvangen prijs voor België is de Nobelprijs van vrede, maar ook voor literatuur, chemie, fysica en geneeskunde en fysiologie!
Ilya Prigogine
Ilya Prigogine was een Belgisch fysisch chemicus, maar ook een wetenschapsfilosoof. Hij werd geboren in Moskou maar kwam op jonge leeftijd al naar België.
Hij kreeg de Nobelprijs scheikunde in het jaar 1977. Prigogine legde de focus van zijn onderzoek vooral op de thermodynamica van niet-evenwichtsprocessen met een speciale focus op de theorie van "dissipatieve" structuren. Zijn onderzoek hierin en zijn bijdrage aan de thermodynamica zorgde er uiteindelijk voor dat hij een kandidaat werd om de Nobelprijs te ontvangen! Een aantal jaar eerder won hij ook nog enkele andere prijzen zoals de Adolphe Wetrems-prijs, de Solvayprijs en de Rumford medal in 1976.
François Englert
Francois Englert is hoofdzakelijk een Belgisch theoretisch fysicus die doorheen zijn carrière al verschillende prijzen gewonnen heeft voor zijn onderzoek. Zo kreeg hij bijvoorbeeld in 1997 de High Energy en Particle Prize.
Samen met Peter Higgs kreeg hij in 2013 de Nobelprijs van natuurkunde voor de ontwikkeling van hun theorie over het Higgsboson.

Als eerbetoon naar de eerste Belgische wetenschapper die de Nobelprijs van natuurkunde ontving, werd de onderste bol van het Atomium in Brussel naar Englert vernoemd!
In de afgelopen jaren zijn er gene Belgische wetenschappers die de Nobelprijs voor chemie ontvangen hebben. Echter zijn er wel een aantal prijzen we gewoonweg moeten vermelden.
De Nobelprijs voor chemie in 2020
In 2020 werd de Nobelprijs chemie uitgereikt aan Jennifer A Doudna en Emmanuelle Charpentier. Deze kregen ze voor de ontwikkeling en ontdekking van een manier om genoom bewerking mogelijk te maken.
Ze ontdekten de CRISPR/Cas9 genetische schaar die onderzoekers nu kunnen gebruiken om het DNA van planten, dieren en micro-organismen met hoge precisie aan te kunnen passen. Dit opende de deuren van wetenschappen over leven en zorgde ervoor dat dingen zoals nieuwe kanker bestrijding methoden onderzocht kunnen worden.

Het doel van Genoom bewerking is ons inzichten te geven over hoe andere levensvormen effectief werken. Het was een zeer moeilijk veld om nieuwe ontdekkingen in te maken, maar door de ontwikkeling van CRISPR / Cas9 kunnen andere wetenschappers het werk een stuk sneller uitvoeren, waardoor dus ook meerdere andere ontdekkingen gedaan kunnen worden.
De Nobelprijs voor chemie in 2022
Het Nobelprijs comité heeft tijdens 2021 en 2022 vooral de ontdekkingen op het vereenvoudigen van moeilijke processen bekeken. In 2022 kregen de wetenschappers: Carolyn Bertozzi, Karl Barry Sharpless en Morten Meldal de Nobelprijs voor chemie!
Deze kregen ze voor hun ontdekkingen en ontwikkeling van instrumenten om het proces van moleculen bouwen te vereenvoudigen. De "Klik" chemie is door deze wetenschappers naar een nieuw niveau gebracht waardoor ze gebruikt kunnen worden in levende systemen in de bio-orthogonale chemie.
Nobelprijs van fysica
Naast de Nobelprijs voor chemie, is er nog een andere natuurkunde Nobelprijs: De Nobelprijs voor fysica.
Dit is de prijs die in 1921 uitgereikt werd aan Albert Einstein voor zijn ontdekking van de wet van het foto-elektrisch effect. Ook de ontwikkeling van theoretische fysica zorgde ervoor dat hij verder in aanmerking kwam voor de Nobel prijs.
De eerste Nobelprijs voor fysica
In 1901 werd er naast de eerste Nobelprijs voor chemie ook de eerste Nobelprijs voor fysica uitgereikt. Deze prijs werd gegeven aan de Duitser Wilhelm Conrad Röntgen. Je kunt het misschien wel aan de naam afleiden, maar Wilhelm Röntgen kreeg de Nobel prijs voor fysica met zijn ontdekking van de, naar hem vernoemde, Röntgen straling.
Deze Röntgen straling was een enorm belangrijke ontdekking waar vandaag de dag nog steeds gebruik van wordt gemaakt. Iedereen heeft wel eens gehoord van een Röntgen foto die gemaakt moet worden om na te gaan of een bot gebroken is of niet. Dit wordt gebruikt in zowel de geneeskunde als in de dierengeneeskunde.

De medische sector is echter niet de enige sector die gebruik maakt van deze straling. Zo maken luchthavens, rechtbanken en andere zaken vaker gebruik van Röntgen straling om de inhoud van tassen en koffers te kunnen controleren. Het dagelijkse en wereldwijde gebruik van de Röntgen stralen, toont aan dat er absoluut geen twijfel mogelijk is over het feit dat Wilhelm Röntgen deze Nobelprijs effectief verdiende!
Zelf aan de slag met natuurkunde
Hebben deze wetenschappers je kunnen inspireren? Wil je zelf graag ook onderzoek doen waarmee je ooit in je leven kans maakt op een Nobelprijs? Dan ben je bij Superprof aan het juiste adres.
Met de privé leerkrachten van Superprof kun je namelijk privé lessen volgen voor verschillende vakken zoals chemie en fysica, zodat je jouw persoonlijke kennis kunt uitbreiden met concepten die je nog niet volledig begrijpt. Bij Superprof vind je vast en zeker ene privé leerkracht die jou eventueel kan helpen met onderzoek waar je mee bezig bent of die je meer kan bijleren over onderwerpen waar je nog moeite mee hebt in de chemie of in de fysica.
Wacht niet langer zoek vandaag nog een privé leraar via het online platform van Superprof en wie weet win jij wel de volgende Nobelprijs voor Natuurkunde!












