De tragikomische, diepzinnige tot (maatschappij) kritische stijl, die zo typisch Vlaams is, komt sterk naar voren in de Vlaamse literatuur. Ook in Vlaamse films, soms verfilmingen van boeken, kan je die stijl herkennen of terugvinden.
Hoewel er honderden geweldige Vlaamse schrijvers zijn, zijn er de laatste eeuwen een paar die met kop en schouders boven de rest uit steken. Onderstaande geniale schrijvers moet je als kenner of geïnteresseerde in de Vlaamse cultuur, en zeker als je zelf Vlaming bent, absoluut kennen! Hieronder vind je de tien beste schrijvers Vlaanderen in chronologische volgorde.
- Hendrik Conscience
- Paul van Ostaijen
- Louis Paul Boon
- Hugo Claus
- Jef Geeraerts
- Pieter Aspe
- Herman Brusselmans
- Tom Lanoye
- Kristien Hemmerechts
- Dimitri Verhulst
Lees verder en bekijk onze lijst Vlaamse schrijvers.
Schrijf zoals je leeft, en leef zoals je schrijft.
Welke schrijvers zijn populair? Hendrik Conscience
Hendrik Conscience, geboren in 1812 in Antwerpen, staat bekend als ‘de man die zijn volk leerde lezen’. Conscience was een volksschrijver van historische romans. Op schilderachtige manier bracht hij het Vlaamse leven van weleer tot leven.
Zijn bekendste boek is ongetwijfeld De Leeuw van Vlaanderen. In dit meeslepende boek vertelt hij het verhaal van de Guldensporenslag in 1302, één van de belangrijkste momenten uit de Vlaamse geschiedenis. Hugo Claus verfilmde dit boek in 1985, met in de hoofdrol de topacteur Jan Decleir.
Hoewel Conscience voorstander was van de België en een Franse vader had, blijkt uit zijn werken een sterke Vlaamsgezindheid. Vandaar dat Hendrik Conscience vandaag vaak gezien wordt als het boegbeeld van het Vlaams chauvinisme. De schrijver was en is nog steeds bekend in heel Vlaanderen, maar ook daarbuiten. Verschillende van zijn romans werden vertaald naar talen zoals:
- Frans
- Duits
- Engels
- Italiaans
Hendrik Conscience meer dan 100 romans en verhalen schreef in het Nederlands, op een moment dat Frans nog de dominante taal was in België? Hij speelde een grote rol in het populair maken van de Vlaamse literatuur.
Naast historische romans, heeft Conscience ook heel wat dorps- en plattelandsromans geschreven. Een bekend werk van zijn hand is het boek "De loteling", een verhaal over een boerenzoon die opgeroepen wordt om zijn legerdienst te doen. Deze boerenzoon zal door de erbarmelijke omstandigheden zijn zicht verliezen. Dit ontroerend verhaal werd later ook verfilmd.
Paul van Ostaijen
Hoewel iedereen hem kent als Paul van Ostaijen, was de geboortenaam van deze man eigenlijk Leopold Andreas van Ostaijen. Geboren in 1896 in Antwerpen, ontwikkelde hij van jongs af aan een fascinatie voor kunst, literatuur en journalistiek. Hij ontmoette snel gelijkgezinden, waarmee hij ten volle genoot van het uitgaansleven. Vandaar ook dat hij als jong man bekend stond als ‘zot Polleke’.
Van Ostaijen werkte over de jaren heen onder meer als kunsthandelaar, klerk en journalist. In zijn vrije tijd schreef hij vooral dichtbundels, waar hij zijn grote bekendheid als schrijver aan te danken heeft. De bekendste en meest iconische dichtbundels die hij schreef zijn:
- Het Sienjaal
- Music-Hall
- De Feesten van Angst
- Pijn
- Bezette stad
De stijl van de gedichten is modernistisch en geïnspireerd door onder andere het expressionisme. Hij gebruikte ook vaak verwijzingen naar jazz, reclame en films. Zijn stijl was uniek en zette hem op de kaart als een van de bekendste én beste Vlaamse dichters ooit.
Louis Paul Boon
Opgegroeid in industriestad Aalst tussen de Eerste en Tweede Wereldoorlog ervoer Boon – soms ook kortweg Boontje genoemd - de impact van industrialisatie vanop de eerste rij. Als tiener stopte hij met zijn middelbare schoolopleiding en verdiepte zich vervolgens in kunst, literatuur en films. Door zijn ervaringen als jonge man werd hij een sociaal bewogen mens met een anarchistische en toch wel donker te noemen kijk op de toenmalige wereld en zijn medemens.
In zijn romans illustreert hij de impact van vooruitgang en moderniteit op de man in de straat, en dit op meesterlijke wijze. Hij toont de moderne mens vaak als een soort van vogel voor de kat die blind gelooft in de moderne vooruitgang en technologie. Hij doorziet dat dit uiteindelijk zelfdestructief zou worden.
Hoewel hij initieel geen succes boekte, ontpopte Boon zich uiteindelijk tot één van de grootste Belgische schrijvers aller tijden. De bekendste romans van zijn hand zijn:
- De Kapellekensbaan
- Zomer te Ter-Muren
- Menuet.
In 1972 werd hij geselecteerd voor de Nobelprijs voor Literatuur. Helaas bezweek hij op de vooravond van de prijsuitreiking aan een hartaanval. Naast schrijver was hij ook kunstschilder en speelde zelfs eens mee in een film van Robbe De Hert. Zonder twijfel hoort Louis Paul Boon thuis in de Vlaamse schrijvers top 10.
Hugo Claus
Van schilderen tot het schrijven van gedichten, verhalen, poëzie, theater- en filmscenario’s tot het regisseren van films en theatervoorstellen, Claus was thuis in quasi alle kunstvormen.
Met zijn gedurfde aard en een duidelijke afkeer van de typische West-Vlaamse katholieke mentaliteit waar hij mee opgroeide, ging hij geen enkel thema of stijl uit de weg. Van erotiek en incest tot surrealisme en oorlogsverhalen. Telkens weer kwam Claus verrassend en origineel uit de hoek.
Zijn bekendste werk is zonder enige twijfel de roman Het verdriet van België. Dit verhaal gaat over een familie die collaboreert tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit boek is tegelijkertijd een bildungsroman over een jongeman die schrijver wilt worden. Ook de roman De verwondering, het toneelstuk Vrijdag en de gedichtenbundel De Oostakkerse gedichten behoren tot de topwerken van Claus.
Het uitzonderlijke gevarieerde oeuvre van deze toonaangevende schrijver wordt nog steeds geprezen, ook in het buitenland. Claus wordt dan ook vaak omschreven als meest bekroonde schrijver van het Nederlandstalige taalgebied.
Navigeer door het proces van Belgische nationaliteitsaanvraag met deskundige begeleiding en inzichtelijke stappen dankzij Superprof.
Jef Geeraerts
Jef Geeraerts, opgegroeid in een rijk burgerlijk gezin, verhuisde in zijn jonge jaren (in de jaren 50) naar de toenmalige Belgische kolonie Congo. Hij had daar onder meer administratieve taken en hield zich ook bezig met openbare werken. Toen Congo in 1960 onafhankelijk werd, keerde Jef Geeraerts, net als vele andere Belgische zendelingen, terug naar België.
Terug in België vond Geeraerts maar moeilijk zijn draai, maakte een scheiding mee en besloot zich te focussen op schrijven. In die periode behaalde hij zijn diploma licentiaat in de Germaanse filologie.
Bron: Unsplash, Credit: Matthew
Zijn ervaringen in Congo vormden de inspiratiebron van het bekendste gebundeld werk van Jef Geeraerts: de Gangreen-reeks. Hoewel deze reeks bekendstaat als top literatuur, zorgden de pornografische en racistische elementen toen der tijd voor heel wat polemiek. Dit kwam vooral omdat de boeken in deze reeks semi autobiografisch waren, met andere woorden gebaseerd op de eigen acties en belevenissen van Geeraerts in Congo. Deze acties en belevenissen waren niet echt koosjer te noemen.
Pieter Aspe
Pieter Aspe, pseudoniem voor zijn volledige naam Pieter Aspeslag, is zowat de meest succesvolle misdaadauteur die de Vlaamse literatuur rijk is. Hij overleed begin mei van 2021 zeer onverwacht.
De thrillers van Aspe zijn zowel spannend, humoristisch als sfeervol en kunnen menig Vlaming bekoren. Vele boeken zijn dan ook uitgegroeid tot bestsellers. Naast succes in Vlaanderen, scheert de auteur ook in het buitenland hoge toppen. Zijn boeken werden al vertaald in het Engels, Frans, Duits, Pools, noem maar op. Enkele voorbeelden van zijn boeken zijn:
- Van In (2018)
- Het vierkant van de wraak (1995)
- Zoenoffer (2001), hier kreeg hij zelfs de Hercule Poirotprijs voor!
In de thrillers van Pieter Aspe staat hoofdcommissaris Pieter Van In centraal, zijn vrouw Hannelore Martens en assistent Guido Versavel. Hoewel sommigen Aspe's boeken als generisch of weinig origineel bestempelen, is hij toch een vaste waarde voor vele Vlaamse thrillerfans.
Pieter Aspe's boeken zijn tientallen keren verfilmd. Er bestaat zelfs een serie met de naam Aspe, die zich afspeelt in Brugge. Francesca Vanthielen, Lucas Van den Eynde en Herbert Flack namen in deze serie de hoofdrollen voor hun rekening.
Bron: Unsplash, Credit: Yuri
Herman Brusselmans
Het Iconische figuur met de lange haren, Herman Brusselmans, is zowat de meest besproken Vlaamse schrijver van de laatste decennia. Niet alleen zijn boeken, maar ook zijn privéleven komt regelmatig onder de aandacht. Enkele jaren geleden nog toen hij zijn relatie met de meer dan 30 jaar jongere Lena bekendmaakte.
Karakteristiek voor zijn romans, met een hoog autobiografisch karakter, is de gedurfde en soms gewoonweg groffe taal en de hilarische, maatschappijkritische stukken. Brusselmans schroomt woorden als ‘fuck’ en ‘shit’ bijvoorbeeld niet en heeft het regelmatig over drank, sigaretten, verveling en seks.
Naast schrijver is Herman Brussels ook columnist en dichter. Zo heeft hij al jaren een column in Humo. Daarin gaat hij geen enkel thema uit de weg. Recentelijk schreef hij bijvoorbeeld een zeer kritische en - op zijn minst aanvallend te noemen - column over viroloog Marc Van Ranst. Omwille van de unieke stijl en de taal die Brusselmans gebruikt, zijn de meningen over de man zeer verdeeld.
Tom Lanoye
Een deel van zijn romans zijn autobiografisch getint, terwijl een ander deel gebaseerd is op actuele situaties en zijn politiek engagement naar voren brengen. Zo gaat het in de trilogie Het goddelijke monster, Zwarte tranen en Boze tongen over de Dutroux affaire. Vooral de tragikomische en melancholische ondertoon en de kracht waarmee hij de Nederlandse taal naar zijn hand zet, onderscheiden hem volgens literatuurkenners.
Zijn werk werd niet enkel bekend in Vlaanderen, zo kun je de vertaalde boeken van de schrijver ook vinden in Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk!
Lanoye is één de meest bekroonde Vlaamse romanschrijvers van het moment. Naast romans, schrijft Lanoye gedichten, columns, scenario’s en toneelstukken. De auteur won al verschillende keren bekende literatuurprijzen zoals:
- Gouden Uil-prijs
- De Constantijn Huygens-prijs
- De Gouden Ganzenveer,
Voorbeelden van bekende bestsellers die Lanoye schreef zijn:
- Kartonnen Dozen
- Ten oorlog
- Sprakeloos
- Gelukkige slaven
Verder wordt Lanoye gezien als invloedrijk Vlaams intellectueel, en dit vooral omwille van zijn politieke en sociale bewogenheid. Zo uitte hij zich in de jaren 90 als tegenstander van het cordon sanitaire tegen de toenmalige extreemrechtse partij Vlaams Blok. Ook liet hij samen met zijn homopartner René Los als eerste een samenlevingscontract opmaken, een symbolische actie waarmee hij zich mengde in de discussie over de wet op het homohuwelijk.
Bron: Unsplash, Credit: Taisiia
Kristien Hemmerechts
Kristien Hemmerechts is één van de weinige vrouwelijke Vlaamse auteurs die grote bekendheid heeft verworven. Ze is vooral bekend als romanschrijfster, maar heeft ook enkele non-fictie stukken, filmscenario’s, essays en kinderboeken geschreven. Tijdens haar carrière heeft ze verder ook lange tijd gewerkt als taaldocente.
De rode draad in het oeuvre van Hemmerechts zijn vastlopende gebeurtenissen en onbevredigende relaties, bijvoorbeeld tussen man en vrouw en ouder en kind. Het hoofdthema is telkens de menselijk onmacht. Veel romans beginnen met een sterfgeval, scheiding of ander dramatisch gegeven. Daarop verder bouwend, creëert Hemmerechts vervolgens verschillende verhalen, die door elkaar lopen. Hierbij ontwijkt ze geen taboes of moeilijke thema’s. Net dat laatste maakt haar als schrijfster uniek.
De zwaarmoedige stijl waar Hemmerechts bekend om is, is ongetwijfeld een gevolg van haar moeilijk persoonlijk leven en verleden. Zo verloor ze haar beide zoontjes aan wiegendood en stierf later ook haar man Herman de Coninck, die ook een bekend schrijver was.
Dimitri Verhulst
Opgegroeid in Aalst in de jaren 70 en 80 in een gezin met verschillende agressieve alcoholverslaafden, slaagde Dimitri Verhulst er uiteindelijk in zich los te rukken van dit marginale milieu. Na studies Germaanse filologie en kunstgeschiedenis, die hij niet afmaakte, begon hij aan zijn carrière als schrijver. Met zijn autobiografisch boek De helaasheid der dingen, gebaseerd op zijn moeilijke jeugd, brak hij door. Er werden meer dan 200.000 exemplaren van verkocht! Bovendien won dit boek de Gouden Uil-publieksprijs.
Op zoek naar lessen Nederlands met een eigen gekozen privéleraar? Superprof biedt je vandaag nog de oplossing. Interesse om een Nederlands cursus online te volgen? Aan huis kan eveneens! Superprof wijst je de weg.
De verfilming van De helaasheid der dingen, geregisseerd door Felix Van Groeningen, werd bovendien een misschien wel nog groter succes dan het boek. Topacteurs als Koen De Graeve en Wouter Hendrickx gaven het beste van zichzelf in deze tragikomische film. De film werd de grote winnaar van de Vlaamse Filmprijzen in 2010.
In zijn verdere carrière schreef en schrijft Dimitri Verhulst romans en gedichten, waarvan sommige over maatschappelijk relevante thema’s. Er zit verder vaak een tragikomische kwinkslag in de verhalen, met de moeilijke jeugd van Verhulst als inspiratie. Zo gaat het in De laatkomer bijvoorbeeld over een oude man die zich voordoet als dement en incontinent en zo in een tehuis belandt. Meer geïnteresseerd wie de meest bekende Vlaams filosofen en denkers zijn? Superprof klaart het op!
Wie is jouw favoriete Vlaamse auteur uit de lijst?
Samenvatten met AI
Vond je dit artikel leuk? Laat een beoordeling achter!
Laden...
tamelijk objectieve beschrijving van diverse schrijvers
waw deze twee boeken die ik nu aan het lezen ben deze beginnende schrijver mag voor mij part ook genoemd worden
lekkere spanning uit mijn stad gent horror met wat erotic
Ik had graag hedendaagse Vlaamse schrijvers voor jong volwassenen
Hey Hedwige,
Bedankt voor je feedback! We zullen dit meenemen voor mogelijke toekomstige artikelen.
Groetjes, Liora
Merkwaardig dat bij Jef Geeraerts geen enkele verwijzing wordt gemaakt naar zijn thrillers-/politieromans, waarmee hij een voorloper was in dit genre in Vlaanderen.
Hey Jean-Claude, Bedankt voor je reactie! Je hebt helemaal gelijk dat Jef Geeraerts een pionier was in Vlaamse thrillers en politieromans.
Plaats daar ook de detective romans vande Vlaamse Maria Jacques naast, in de jaren 60 en 70 een van de eerste vrouwelijke auteurs van dit genre romans.