Veel leerlingen die Nederlands leren, bijvoorbeeld als tweede taal, hebben de neiging om vast te lopen. Dat komt omdat het een zeer uitgebreide taal is in vergelijking met veel andere talen. Ben je de Nederlandse taal aan het leren, dan zal je merken dat er veel regels zijn die je niet meteen zult begrijpen en die je veel moeite zullen kosten (nt2 school).

De Nederlandse grammatica is uitgebreid en ingewikkeld en er zijn altijd wel uitzonderingen op de regels. Daar moet je allemaal rekening mee moet houden, wil je de taal beter beheersen.

Grammatica is het belangrijkste aspect van elke taal. Dat is een feit. Het is de basis van de structuur van de taal in zijn geheel. Daarom is het belangrijk om de valkuilen goed te begrijpen. Pas als je de grammaticale regels goed doorhebt, kan je Nederlandse taal helemaal onder de knie krijgen.

Bestuur je een ingewikkelde taal als Nederlands, dan zal je in boeken of ander lesmateriaal niet altijd de belangrijke uitzonderingen terugvinden. Daarom zullen we in deze blog een paar regels overlopen waar de meeste mensen mee worstelen.

Maar wees hier niet door afgeschrikt, want zij die Nederlands als moedertaal spreken zullen soms ook vergeten hoe ze sommige regels moeten toepassen. Maar als je weet waar de valkuilen zitten is de kans kleiner dat je in de toekomst fouten gaat maken.

Om je te laten kennismaken met veelvoorkomende fouten die Nederlandse studenten vaak maken, focussen we hier op de fouten die leerlingen maken bij het toepassen van de grammaticale regels. We noemen daarbij enkele uitzonderlijke regels die je niet vaak tegenkomt in de klassieke schoolboeken. Maar voordat we in de Nederlandse taal duiken, hebben we het eerst even over de achtergrond van deze taal. Dit om te begrijpen waar bepaalde grammaticale regels vandaan komen.

Het Rijksmuseum.
Een goede plek om de Nederlandse cultuur te leren kennen | Bron: Pexels
De beste leraren Rock gitaar beschikbaar
Joachim
Joachim
20€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Thomas
5
5 (5 reviews)
Thomas
18€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Sofie
Sofie
18€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Emily
Emily
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Jasper
5
5 (1 reviews)
Jasper
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Stéphanie
Stéphanie
17€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Johan
Johan
25€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Wannes
Wannes
20€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Joachim
Joachim
20€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Thomas
5
5 (5 reviews)
Thomas
18€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Sofie
Sofie
18€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Emily
Emily
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Jasper
5
5 (1 reviews)
Jasper
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Stéphanie
Stéphanie
17€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Johan
Johan
25€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Wannes
Wannes
20€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Let's go

Een Beknopte Geschiedenis van de Nederlandse Taal

Een paar duizend jaar geleden waren het de Germaanse volkeren die leefden in wat we nu Nederland en België noemen. Het Germaans dat zij spraken bestaat niet meer, maar zowel in het huidige Fries - wat geen Nederlands dialect is maar een echte, aparte taal – als in het Engels zijn woorden gevonden die afstammen uit de taal.

Het Nederlands zoals we het nu kennen komt uit het Frankisch, waarin geschiedkundigen de eerste Nederlandse woorden hebben gevonden. Die woorden dateren dus uit de vroege middeleeuwen. Neerlandici of Nederlandse taalkundigen refereren naar het Oudnederlands als ze het hebben over het Nederlands dat in die tijd gesproken werd. We hoeven je niet te vertellen dat het Nederlands dat we in de 21e eeuw spreken sterk verschilt van het Oudnederlands.

In veel schoolboeken lezen we dat het eerste Nederlandse tekstje dat ooit gevonden is, een tekstje is dat een monnik schreef op een stukje papier, simpelweg om zijn pen te testen.

Het ‘Hebban olla vogala’, uit de tijd van het Oudnederlands, is een uitspraak die we allemaal zouden moeten kennen. Het gaat als volgt.

Hebban olla vogala nestas hagunnan

hinase hi(c) (e)nda thu

uu(at) unbida(n) (uu)e nu

Als we dat vertalen naar het Nederlands dat we vandaag de dag spreken, krijgen het volgende:

Alle vogels zijn met hun nesten begonnen

Behalve jij en ik

Waar wachten we nog op

Romantisch he, deze Oudnederlandse monnik?

Tijdens een tussenperiode was het Oudnederlands onderhevig aan invloeden van volkeren die leefden in Nederland, maar geen Nederlands spraken. De taal die toen gesproken werd is het Middelnederlands. Die periode duurde tot ongeveer het jaar 1500. Woorden en zinnen die we vandaag de dag nog gebruiken vinden hun oorsprong in dat tijdperk, hoewel er strikt genomen weinig overblijft van de invloeden uit dat tijdperk.

Als we bijvoorbeeld kijken naar de uitspraak ‘Hebban olla vogala’, dan werd het woordje vogala in het Middelnederlands vogele. Dat lijkt al iets meer op het huidige Nederlands, niet waar?

Toch zijn er ook grote grammaticale verschillen. Het Middelnederlands kende naamvallen zoals in het Latijn, terwijl er in het huidige Nederlands geen dergelijke grammaticale structuur bestaat.

Het Nieuwnederlands, de basis van het Nederlands dat we vandaag de dag nog steeds spreken, vindt zijn oorsprong in de Tachtigjarige Oorlog (1568 - 1648). Een groot deel van wat momenteel Nederland is kon toen niet ingenomen worden door de Spanjaarden, maar het land dat vandaag België is was wel bezet. Onder anderen Antwerpen, een stad vol intellectuelen, werd bezet. Velen vluchtten naar het noorden, waar het Nederlands zich verder ontwikkelde als een soort van nieuwe mengtaal. Het feit dat de immigranten intellectuelen waren, die zich soms bezighielden met taalontwikkeling, droeg bij tot de snelle groei van het Nederlands.

In die periode groeiden steden als Amsterdam, en omwille van de bloei van de handel werd het belangrijker om in ruime regio een en dezelfde taal te spreken. Ook de bevolking werd slimmer, want er was onderwijs voor iedereen en de steden werden steeds rijker. Door middel van kolonisatie werd de Nederlandse taal en cultuur bovendien over de hele wereld verspreid, zoals je verder leest. De taal werd zo ver verspreid dat ze vandaag de dag op bijna alle continenten wordt gesproken!

Door de ontwikkeling van het Nederlands kwam er ook meer behoefte aan taalregels. Via kerkgenootschappen en taalverenigingen, maar ook lokale overheden, kreeg de ontwikkeling van het Nederlands op die manier een nieuwe impuls. De rol van de Kerk was hierin een belangrijk. Religieuze teksten werden bijvoorbeeld (vaak mondeling) gedeeld met de bevolking. Hoewel niet iedereen ze kon lezen, namen de mensen de taal op die manier over als gesproken taal.

De grachten.
In Amsterdam kan je uitstekende Nederlandse les krijgen | Bron: Pexels

Nederlandse Dialecten

Zoals je wel merkt, heeft het Nederlands een heel lange geschiedenis met heel wat invloeden vanuit andere talen en culturen. Zo zijn er binnen de taal subgroepen ontstaan zijn, die uit het Nederlands voortgevloeid zijn, maar ook eigen eigenschappen hebben, die uniek zijn. Dit noemen we dialecten. Een dialect is anders dan een accent omdat dialecten eigen woorden en uitdrukkingen bevatten. Volgens sommigen is een dialect eigenlijk een heel andere taal, maar in het geval van de Nederlandse dialecten is duidelijk dat de oorsprong van de dialecten het Nederlands is.

Een aantal voorbeelden van dialecten in Nederland zijn:

  • Gronings
  • Limburgs
  • Zeeuws

Vlaamse dialecten zijn bijvoorbeeld:

  • Brabants
  • West-Vlaams
  • Limburgs

Deze dialecten zijn regiogebonden. Als je mensen kent die uit die regio’s komen, dan zal je misschien wel weten dat de uitspraak en bepaalde woorden duidelijk verschillen van het klassieker klinkende Hollands. Onderling wordt vaak met een zwaar dialect gesproken en als buitenstaander kan je weleens moeite hebben met het volgen van de gesprekken. En dat terwijl ze allemaal wel degelijk Nederlands spreken!

Maar naast Nederland en Vlaanderen kan je met een kennis van het Nederlands ook op andere plekken ter wereld je plan trekken. Op quasi alle continenten zijn immers plekken te vinden waar Nederlands wordt gesproken, al is het vaak op heel kleinschalig niveau en door oudere generaties.

Een goed voorbeeld zijn de overzeese eilanden, die nog een speciale status hebben binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Zo is Nederlands bijvoorbeeld nog de officiële taal van Aruba, Curaçao en Sint-Maarten. Naast het Nederlands wordt op veel plekken ook Engels, Spaans en Papiaments gesproken. Dat er sterk verschillende talen gesproken worden, komt door de lange kolonisatiegeschiedenis en de verschillende culturen die er vandaag de dag wonen.

Het bekendste voorbeeld is zeker en vast Suriname. Tot en met 1975 maakte Suriname deel uit van Nederland, een overblijfsel uit de koloniale periode. Vandaag de dag vind je op Suriname een echte culturele mengelmoes van Indianen, Creolen, Hindoestanen, Javanen, Venezolanen, Brazilianen en Nederlanders. Maar omwille van de lange bezetting door Nederland is de officiële taal van Suriname nog steeds het Nederlands. Een grote meerderheid van de bevolking leert de Nederlandse taal dan ook nog van kinds af aan. Het Surinaams-Nederlands dialect is herkenbaar voor Nederlanders en Vlamingen. Maar toch bevat het verschillende woorden die sterk verschillen van het Nederlands dat in Nederland en Vlaanderen gesproken wordt.

Een ander overblijfsel uit de koloniale geschiedenis van Nederland, waarbij de taal als onderdeel van de cultuur werd verspreid, is Nederlands-Indië (nu Indonesië). Vandaag de dag maakt West-Papoea, een gebied op het eiland Nieuw-Guinea, deel uit van Indonesië. Dat heeft ervoor gezorgd dat het Nederlands geen officiële taal meer is. Maar toch zijn er nog mensen, en met name de oudere generaties, die de Nederlandse taal spreken.

Tulpen in de keukenhof.
Beloon jezelf met tulpen bij het leren! | Bron: Pexels

Nederlandse Grammaticaregels: Zelfstandige Naamwoorden, Lidwoorden en Geslacht Uitzonderingen

In de Nederlandse grammatica zijn zelfstandige naamwoorden mannelijk, vrouwelijk of onzijdig. De algemene regels geven aan dat bij zelfstandige naamwoorden die mannelijk of vrouwelijk zijn, het bepaald lidwoord de hoort, terwijl bij onzijdige zelfstandige naamwoorden het bepaald lidwoord het hoort.

Dit lijkt eenvoudig, maar wanneer je deze regel effectief probeert toe te passen, loop je al snel vast. Dat komt doordat het niet altijd duidelijk is welk geslacht een woord heeft.

Je kan een vrouwelijk of mannelijk zelfstandig naamwoord herkennen aan de uitgangen -ing, -ie, -ij, -heid, -teit, -a, -nis, -st, -schap, -de, -te en - e. Zelfstandige naamwoorden met deze uitgangen krijgen het bepaalde lidwoord de. Denk aan de vrijheid (the liberty) en de ruimte (the space).

Zelfstandige naamwoorden met uitgangen op -isme, -ment, -sel en -um zijn onzijdig. Deze woorden krijgen dus het bepaald lidwoord het. Daarnaast krijgen zelfstandige naamwoorden met twee lettergrepen beginnend met voor-, ge-, v- en ont- en verkleinwoorden het bepaald lidwoord het. Denk aan het schaapje (the sheep) en het monument (the monument).

We moeten er wel bij zeggen dat dit slechts enkele basisvoorbeelden zijn. Er bestaan heel wat uitzonderingen, waardoor je toch nog fout kunt zitten als je deze regels volgt. Wat je in veel bronnen niet terugvindt, is dat er geen rotsvaste methode is die je kan toepassen om de zelfstandige naamwoorden in te delen en er het correcte lidwoord voor te vinden. De enige goeie manier om dit te leren is gewoon vertrouwd raken met de zelfstandige naamwoorden, fouten maken en zo er zo mettertijd meer en meer aan gewend raken.

De beste leraren Rock gitaar beschikbaar
Joachim
Joachim
20€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Thomas
5
5 (5 reviews)
Thomas
18€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Sofie
Sofie
18€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Emily
Emily
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Jasper
5
5 (1 reviews)
Jasper
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Stéphanie
Stéphanie
17€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Johan
Johan
25€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Wannes
Wannes
20€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Joachim
Joachim
20€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Thomas
5
5 (5 reviews)
Thomas
18€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Sofie
Sofie
18€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Emily
Emily
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Jasper
5
5 (1 reviews)
Jasper
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Stéphanie
Stéphanie
17€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Johan
Johan
25€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Wannes
Wannes
20€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Let's go

De Nederlandse Spelling en het Nederlandse Alfabet Leren; Uitspraak: Klinkers en Medeklinkers in Woorden

De hoofdregel is dat alleenstaande klinkers als e, a, i, o en u worden uitgesproken als korte klinkers. De uitzondering zijn dubbele klinkers of klinkers met een andere klinker erbij. Die worden uitgesproken als lange klinkers, bijvoorbeeld ee, aa, ie, oo en uu. Verder gelden er specifieke regels voor eenlettergrepige woorden en woorden met twee of meer lettergrepen.

In eenlettergrepige woorden zijn de alleenstaande klinkers altijd kort. Wanneer de klinker wordt herhaald, worden ze lang. Denk aan man (korte a) en maan (lange a).

In woorden met twee lettergrepen, zoals bijvoorbeeld haken, wordt de a uitgesproken als een lange klinker. Als we de medeklinker k herhalen, dan krijgen we hakken. In dat woord wordt de a een korte klinker. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor boten (lange o) en botten (korte o), en leken (lange e) en lekken (korte e). Deze regel geldt voor zelfstandige naamwoorden, werkwoorden, bijvoeglijke naamwoorden en bijwoorden.

Aan de andere kant verliest een eenlettergrepig zelfstandig naamwoord of werkwoord dat lang klinkt (bijvoorbeeld: raam, leek), een klinker bij een verbuiging of wanneer er lettergrepen bij komen, maar klinkt wel nog steeds als een lange klinker. Denk aan raam en de meervoudsvorm of het verbogen werkwoord ramen. Hier is de a nog steeds een lange a. Hetzelfde geldt voor leek en leken, waar de e steeds als een lange e wordt uitgesproken.

Een ander geval is wanneer een eenlettergrepig woord, zoals ram of lek, een korte klinker bevat of bij een lettergreep die ingesloten is door medeklinkers, denk aan de a in buurman. In dat geval moet de laatste medeklinker in de meeste gevallen worden herhaald om de klinker kort te houden, wanneer het woord wordt verbogen of omgevormd wordt in een woord met meerdere lettergrepen. Denk aan ram en rammen, lek en lekken en buurman en buurmannen.

De reden is dat de meervoudsvorm van een woord als buurman spellen als buurmanen verkeerd is. De a zou dan uitgesproken moeten worden als een lange klinker.

Er zijn wel enkele uitzonderingen op deze regel. Een voorbeeld is blad (korte a), waarvan de meervoudsvorm bladeren is (lange a). In dit voorbeeld wordt de korte klinker in het enkelvoud een lange klinker in de meervoudsvorm.

Leer Nederlandse Spellingsregels en Uitzonderingen van Werkwoorden en hun Verbuigingen

Bij veel werkwoorden, wanneer ze samengaan met een enkelvoudig persoonlijk voornaamwoord van de tweede persoon, komt er bij de stamvorm een t. Ik hoor (I hear), wat de eerste persoon en stamvorm is, wordt bijvoorbeeld hij hoort (he hears) in de tweede persoon enkelvoud. Werkwoorden die al eindigen op een t krijgen natuurlijk geen extra t.

Veel Nederlandse studenten en zelfs moedertaalsprekers gaan in de fout wanneer een werkwoord eindigt op een d, zoals houd en lijd. De t aan het einde wordt vaak vergeten in de tweede persoon terwijl die verplicht is. Zo word ik houd in de tweede persoon jij houdt en ik lijd wordt jij lijdt.

Het voltooid deelwoord in de Nederlandse grammatica wordt samengesteld door een stam waaraan een d wordt toegevoegd, plus een voorvoegsel zoals ge- of be-. Zo krijg je gehoord, het voltooid deelwoord van horen, met stamvorm hoor.

Een voorbeeld: gebeuren (to happen) → gebeurt (happens) → gebeurd (happened).

Uitzonderingen zijn werkwoorden waarvan de laatste letter van de stam op een t, k, f, s, ch of p eindigt. Dit zijn de medeklinkers 't kofschip. Een handig ezelsbruggetje om de regel te onthouden. In dit geval moet het voltooid deelwoord van het werkwoord eindigen op een t in plaats van op een d. Een voorbeeld is gehoopt, het voltooid deelwoord van hopen, met stamvorm hoop.

Deze uitzonderingsregel leidt bij veel mensen tot verwarring. Ze gebruiken dan vaak een t aan het einde van een stam, terwijl ze een d moeten toevoegen en omgekeerd.

De Nederlandse Uitspraak

Je weet waarschijnlijk dat er een aantal moeilijke uitspraken zijn.

Klanken die Nederlandse studenten de meeste moeite kosten zijn:

  • ‘eu’ [ø] als in ‘Neus’ (nose)
  • ‘uu’ [y] als in ‘Muur’ (wall)
  • ‘u’ [ʏ] als in ‘Mus’ (sparrow)
  • ‘ui’ [œy] als in ‘Fruit’ (fruit)
  • ‘eeu’ [eːu] als in ‘Leeuw’ (lion)
  • ‘ou’ [ɔu] als in ‘Goud’ (gold)
  • ‘ij’ [ɛi] als in ‘Lijm’ (glue)

Ook deze medeklinkers zijn lastig qua uitspraak:

  • g en ch [x] in goed (good) en acht (eight) (deze hebben een hardere klank afhankelijk van de regio waar de taal wordt gesproken: in Vlaanderen en het zuiden van Nederland spreken ze deze letters meestal zachter uit)
  • r [r] in rood (red) (deze r verschilt veel van de Engelse r)
  • w [ʋ] in weer (weather)

Het is natuurlijk geen probleem als je in het begin niet alles zonder fouten en volledig vloeiend uitspreekt, maar deze uitspraken oefenen zullen je veel helpen.

Nederlandse Samengestelde Zelfstandige Naamwoorden

Als beginner kunnen lange woorden of verschillende woorden die samen een nieuw woord vormen verwarrend overkomen. In het Nederlands vind je veel woorden die samenvoegingen zijn van een zelfstandig naamwoord en een ander zelfstandig naamwoord, bijvoeglijk naamwoord, werkwoord of voorzetsel.

Voorbeelden zijn koffiekopje (the coffeecup), rugzaktoerisme (backpack tourism), kosten-batenanalyse (cost-benefit analysis) en zelfs langere als voetbalverslaggevingsjargon (football coverage jargon).

In tegenstelling tot in andere talen worden zelfstandige naamwoorden in het Nederlands, gecombineerd met zelfstandige naamwoorden, bijvoeglijke naamwoorden, werkwoorden of voorzetsels die het naamwoord beschrijven, vaak aan elkaar geschreven, zonder spaties tussen.

Een kanaal.
Hollandser wordt het niet! | Bron: Pexels

Hoe je Effectief Nederlands kunt Leren

Nederlands is een zeer uitgebreide en complexe taal en de Nederlandse grammatica kan op het eerste gezicht letterlijk een nachtmerrie lijken. De meeste grammaticale aspecten kunnen erg variëren en zelfs als je de uitzonderingen kent, leer je het niet meteen zo gemakkelijk.

Om je doel te bereiken en de taal te beheersen, moet je:

  • oefenen met volledige toewijding,
  • veel doorzettingsvermogen hebben,
  • zorgen voor zoveel mogelijk aandacht voor de kleinste details,
  • eerst een redelijke basis van grammaticale kennis opbouwen, alvorens je vaardigheden verder te ontwikkelen,
  • focussen op beter begrijpend lezen,
  • je schrijfvaardigheid verbeteren,
  • zoveel mogelijk als je kunt je woordenschat trainen (met name zelfstandige naamwoorden met bijbehorende lidwoorden en werkwoorden),
  • je luistervaardigheid uitdagen,
  • zoveel mogelijk als je kunt omgaan met Nederlandstaligen, wat HET BELANGRIJKSTE is.

Nederlands is een taal die je niet alleen uit boeken en studiemateriaal leert. Terwijl je probeert te praten met andere Nederlandstaligen, zal je veel uitdrukkingen, gezegden, spreektaal en taalkundige aspecten tegenkomen die je in de meeste boeken niet zult terugvinden. Tegelijkertijd zal je veel sneller vertrouwd raken met de taal én word je uitgedaagd om de kennis die je al hebt toe te passen en jezelf eventueel te corrigeren wanneer je het mis hebt.

Het belangrijkste van sociale interactie is dat je zaken zal leren waar geen specifieke theoretische regels of methoden voor kunnen worden toegepast. Zoals de verscheidenheid aan verschillende gebruiksmogelijkheden van Nederlandse woorden, zelfstandige naamwoorden, geslacht, werkwoorden, bijvoeglijke naamwoorden, bijwoorden, enzovoort. Ze zijn vaak niet eenvoudig te verklaren en het is een kwestie van onthouden.

Je moet ook stilstaan bij de reden waarom je Nederlands leert. Als je Nederlands leert voor een specifiek doel, dan moet je dit doel voorrang geven. Je leert dan best de bijbehorende woordenschat en bestudeert alles gerelateerd aan dit specifieke doel.

Tijd om in de basisgrammatica te duiken en je in te schrijven voor Nederlandse lessen.

>

Het platform dat privé leraren en leerlingen met elkaar verbindt

1ste les gratis

Vond je dit artikel leuk? Laat een beoordeling achter!

5,00 (1 beoordeling(en))
Laden...

Joep