There is no such thing as a free lunch - Milton Friedman

Economie: dat gaat ‘gewoon’ over geld. Over handenvol euro’s, dollars, Yuan en alle andere andere valuta in de wereld. Fout! Economie gaat over zoveel meer dan geld. Economie beïnvloed ons allemaal, elke dag opnieuw. Op welke manier? Welke gevolgen heeft economie op jouw leven? En hoe kan jij je leven slim economiseren?
In deze blog Economie voor dummies leggen we een aantal basisprincipes uit om je alvast op weg te helpen.

Lees ook:

Hoe bereiken mensen de hoogste mate van geluk in een wereld met beperkte middelen? Dat is de vraag waar het in de economie om draait. Economie gaat over ons menselijk streven naar geluk in een wereld vol beperkingen. We hebben te weinig tijd en geld om alles te doen wat we willen. En kanker kunnen we bijvoorbeeld nog steeds niet genezen omdat de noodzakelijke technieken nog niet zijn ontwikkeld.

Maar mensen zijn slim: ze knutselen dingen in elkaar, doen uitvindingen, denken na en innoveren. Ze bedenken wat ze al hebben en wat ze daarmee kunnen doen, en omdat ze niet alles kunnen hebben, zorgen ze ervoor in ieder geval zoveel mogelijk te krijgen.

Kiezen is daarbij essentieel. Omdat we nu eenmaal niet alles kunnen hebben, moeten we keuzes maken. Bijvoorbeeld of we geld sparen of uitgeven. Of we doorstuderen of een job zoeken. En of de overheid geld moet besteden aan basisonderwijs of kankeronderzoek.

Kiezen is een fundamenteel onderdeel van ons bestaan. Economie is de wetenschap die bestudeert hoe mensen keuzes maken. Deze kennis is onmisbaar voor iedereen die mensen, zowel individueel als in organisaties, werkelijk wil begrijpen.

Helaas wordt economie meestal zo slecht uitgelegd dat mensen het onderwerp schouderophalend afdoen als onbegrijpelijke onzin, of er onterecht een enorm ontzag voor hebben. Als het moeilijk is, zal het namelijk wel belangrijk zijn!

We schrijve deze blog – en deze reeks blogs over economie – om je snel en eenvoudig te laten zien wat economie nu eigenlijk is: een serieuze wetenschap die een serieus onderwerp bestudeert en enkele uitstekend werkende methodes heeft ontwikkeld om menselijk gedrag te verklaren.
Lees deze blogs om meer te weten te komen (en te begrijpen) van mensen, overheid, internationale betrekkingen, bedrijven en markten, en zelfs van milieuproblemen, zoals het broeikaseffect en bedreigde planten- en diersoorten. Omdat economie met bijna alles verband houdt, is kennis over economie sowieso een nuttige investering.
Je leest over de bekendste economen, over de geschiedenis van de economie, over de Nobelprijswinnaars, de belangrijkste economische termen en over de basisbeginselen uit de economie.

 

Econpmie voor dummies

Wat is economie? De wetenschap van de schaarste

Economie – letterlijk vertaald uit het grieks: huishoudkunde - is een wetenschap die zich bezighoudt met de keuzes die mensen maken bij de productie, consumptie en distributie van schaarse goederen en diensten. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen macro-economie, waar vragen naar voren komen over de nationale en wereldwijde economie, zoals werkloosheid, inflatie en rentestanden, meso-economie en micro-economie, over het gedrag van bedrijven en consumenten. Algemene economie kan worden opgesplitst in de vakgebieden commerciële economie of marketing en bedrijfseconomie.

In Nederland wordt economie tot de sociale wetenschappen gerekend, in Vlaanderen tot de gedragswetenschappen. Net als deze wetenschappen houdt de economische wetenschap zich niet alleen bezig met beschrijvende uitspraken, oftewel hoe de economie werkt, maar (in de politieke economie) ook met normatieve uitspraken, oftewel wat gewenste situaties zijn.

Economen houden zich bezig met schaarste, of liever, met hoe mensen met schaarste omgaan. Er is vaak te weinig tijd en slechst een beperkte voorraad natuurlijke hulpbronnen, zoals olie en ijzer. Om optimaal van deze beperkte middelen te kunnen profiteren, moet de mensheid er slim mee omgaan. Zijnde: welke keuzes maken ze.

Economie: wat, hoe en voor wie?

Belangrijke economische vragen zijn:

  • in hoeverre bepalen de gemaakte keuzes wat, hoe en voor wie wordt geproduceerd;
  • in hoeverre dragen keuzes uit eigenbelang bij aan het algemene belang.

Wat geproduceerd wordt is in een vrije markt afhankelijk van vraag en aanbod. Vraag en aanbod komen samen op de markt. Door vraag en aanbod samen ontstaat de prijs van een product - goederen en diensten. Prijzen zijn schaarste-indicatoren.

Aan de aanbodzijde bepalen de productiefactoren hoe producten worden geproduceerd. Er worden vier productiefactoren onderscheiden:

  • land: naast landbouw- en bouwgrond ook natuurlijke hulpbronnen;
  • arbeid
  • kapitaal: dit is fysiek of economisch kapitaal zoals gebouwen, inventaris, machines, installaties en transportmiddelen, de bezittingen die gebruikt worden voor de bedrijfsvoering. Financieel kapitaal valt hier niet onder aangezien dit geen productie voortbrengt;
  • ondernemerschap: dit is de factor die innovatie en management inbrengt en die het risico draagt.

Elke productiefactor heeft een eigen beloning:

  • voor arbeid is dat loon;
  • voor kapitaal is dat interest;
  • voor land is dat pacht;
  • voor ondernemerschap is dat winst.

Voor wie wordt geproduceerd wordt bepaald door de vraagzijde:

  • voor de consument via consumptie;
  • voor het bedrijfsleven via investeringen;
  • voor de overheid via overheidsuitgaven.
Econpmie voor dummies

Deelterreinen van de economie

Het brede terrein van de economische wetenschap kan in een aantal deelterreinen worden onderscheiden. Een belangrijk eerste onderscheid is:

  • algemene economie;
  • bedrijfseconomie;
  • fiscale economie;
  • commerciële economie.

Binnen het vakgebied van de algemene economie zijn er weer verschillende deelterreinen:

  • macro-economie;
  • micro-economie;
  • econometrie;
  • internationale economische betrekkingen ofwel internationale politieke economie;
  • openbare financiën;
  • institutionele economie;
  • wiskundige economie en econometrie.

Macro-economie: de wetenschap van de economische groei en stabiliteit

Macro-economen kijken naar de grote lijnen van de economie, naar het nationale en internationale niveau. De macro-economie houdt zich bezig met de economische groei en ontwikkeling van landen en de keuzen die regeringen daarbij maken, met manieren om recessie te voorkomen en met de ellende die door werkloosheid en inflatie veroorzaakt wordt. Macro-economie gaat over het monetair- en begrotingsbeleid, over de rol van de centrale banken, de effecten van belastingen op de economie en internationale handel en handelsbeleid.
In de macro-economie wordt nagegaan hoe deze grootheden zich in de toekomst gaan ontwikkelen en hoe ze zich in de toekomst kunnen ontwikkelen. Van groot belang hierbij is het inzicht in de conjunctuur, het ondernemersklimaat, de productiecapaciteit, de hoogte van de wisselkoersen, de rentevoet enzovoort.
Op basis van de relaties tussen economische sectoren zoals productiehuishoudingen, consumptiehuishoudingen, overheid en buitenland tracht de macro-economie inzicht te verschaffen in toekomstige ontwikkelingen. Vooral de groei van het nationaal inkomen heeft de aandacht van economen en politici.

Micro-economie: de wetenschap van consumenten en bedrijven

De micro-economie houdt zich bezig met het gedrag van individuele mensen en individuele bedrijven: wat drijft hen, voor welke beperkingen staan ze en wat doen ze om hun doelen te bereiken? Waarom produceren bedrijven? Hoe verdelen kopers en verkopers de productie via markten? Waarom kunnen markten ineens ineen storten en allerlei onbedoelde uitwerkingen hebben als ze niet goed geregeld worden?
Vraag en aanbod komen samen op de markt waar via het prijsmechanisme een prijs tot stand komt. Prijzen beïnvloeden de gedragingen van personen. De micro-economie tracht te verklaren in welke mate de prijs het aankoop- en verkoopgedrag beïnvloedt.
Hiervoor is elasticiteit erg belangrijk. Een voorbeeld van een elasticiteit is de prijselasticiteit van de vraag. Dit is een getal dat aangeeft met hoeveel procent de gevraagde hoeveelheid van een goed verandert als de prijs van dat goed met één procent verandert. Bijvoorbeeld: als de prijs van iPhones met 1% stijgt, met hoeveel procent zal dan de gevraagde hoeveelheid van iPhones dalen? De daling kan aan de hand van elasticiteit berekend worden. De laatste jaren staat ook de speltheorie erg in de belangstelling binnen de micro-economie.

Econpmie voor dummies

Internationale economische betrekkingen

Dit onderdeel van de economie kent twee poten: de reële sfeer en de monetaire sfeer.

  • In de reële sfeer gaat het om de bestudering van internationale goederen- en dienstenstromen. Een mogelijke verklaringsgrond voor die stromen ligt in het feit dat landen verschillen. Een andere bron is gelegen in onvolledige mededinging tussen bedrijven. Bedrijven met een grotere afzetmarkt kunnen goedkoper produceren en eventueel gaan exporteren.
  • De monetaire sfeer bestudeert de geldstromen tussen de landen. Hierbij komen zaken aan de orde als betalingsbalans, wisselkoersen en kapitaalstromen. De studie van internationale economische betrekkingen is ook wel bekend als internationale politieke economie.

Openbare financiën: de balans van de overheid

Openbare financiën houdt zich bezig met de inkomsten en de uitgaven van de overheid. De effecten van de belastingen en de overheidsuitgaven op de economie worden in kaart gebracht. Ook wordt nagedacht over de vraag wat tot de taak van de overheid hoort en wat niet. Vragen rond bijvoorbeeld privatisering, draagkrachtbeginsel en profijtbeginsel komen in de leer van de openbare financiën aan de orde.

Bedrijfseconomie

Binnen het deelterrein van de bedrijfseconomie zijn globaal vier deelterreinen te onderscheiden met elk weer hun eigen specialistische onderverdeling:

  • kosten- en waardeleer : externe rapportage, jaarverslag, accounting
  • financiering: treasury, cash management, werkkapitaalbeheer, ondernemingsfinanciering, rente- en valutamanagement
  • marketing
  • interne organisatie ofwel management en organisatie : bedrijfsethiek, logistiek, management, organisatiekunde
Need a Economie teacher?

Did you like this article?

5,00/5 - 1 vote(s)
Laden...

Geraldine

Copywriter, leraar en allround curieuzeneus. Als fulltime taaladdict en parttime geluksridder ga ik telkens op zoek naar interessante invalshoeken en verfrissende methodes, om de wereld net dat tíkje anders te zien. Met woorden die naast het hoofd ook het hart masseren. www.geraldinedewart.com