Net als in elke andere taal, zijn er in het Frans verschillende regionale accenten en dialecten die verwarrend kunnen zijn voor iedereen die Frans probeert te leren. Gelukkig zul je, als je je onderdompelt in het lokale leven, snel het juiste accent en de juiste intonatie leren, de lokale straattaal opnemen en zeer waarschijnlijk iedereen die goed Frans spreekt in verwarring brengen als je ze tegenkomt. Het is niet altijd alleen een kwestie van het anders uitspreken van Franse woorden, maar ook van de evolutie van bepaalde karakteristieke grammaticale bijzonderheden en zelfs niet-Franse woordenschat.

Dus of je nu wel of niet vast wilt houden aan het leren van de standaard Franse uitspraak, of dat je een van de regionale variaties vloeiend wilt leren spreken, hangt helemaal af van de reden waarom je in de eerste plaats Frans wilt leren: wil je conversatie Frans spreken om te integreren waar je ook woont, of wil je op internationaal niveau communiceren met Fransen?

Franse dialecten elzas
De Elzas staat bekend om zijn pittoreske huizen - minder om zijn regionale dialect. Bron: Pexels
De beste leraren Frans beschikbaar
Georgette
4,9
4,9 (10 reviews)
Georgette
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Hamza
5
5 (4 reviews)
Hamza
13€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Marwan
5
5 (13 reviews)
Marwan
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Aline
Aline
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Sophie
5
5 (5 reviews)
Sophie
25€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Pierre
Pierre
21€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Ivetta
5
5 (4 reviews)
Ivetta
35€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Dobrin
5
5 (3 reviews)
Dobrin
22€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Georgette
4,9
4,9 (10 reviews)
Georgette
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Hamza
5
5 (4 reviews)
Hamza
13€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Marwan
5
5 (13 reviews)
Marwan
30€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Aline
Aline
15€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Sophie
5
5 (5 reviews)
Sophie
25€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Pierre
Pierre
21€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Ivetta
5
5 (4 reviews)
Ivetta
35€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Dobrin
5
5 (3 reviews)
Dobrin
22€
/u
Gift icon
1e les gratis!
Let's go

Regionale accenten in Frankrijk

Frankrijk is niet zo'n mengelmoes van accenten als in Groot-Brittannië, maar er zijn wel regionale variaties. Niet alleen accenten, maar ook dialecten. Hier is een kleine selectie, wat een beetje inzicht geeft in de Franse cultuur.

Meridionaal Frans

Je hoort het Meridionaal Frans in gebieden waar vroeger Occitaans (ook wel de Langue d'Oc genoemd) werd gesproken, zowel historisch gezien als op dit moment.

Het Occitaans is een Romaanse taal die zich heeft ontwikkeld in het zuiden van Frankrijk, van de Pyreneeën tot de Alpen (ook in Monaco), en in delen van Spanje en Italië. In de Middeleeuwen was het een van de vele Romaanse talen die in Frankrijk werden gesproken. In feite zijn enkele van de vroegste stukken Franse literatuur in het middeleeuwse Langue d'Oc.

Het Meridionaal Frans verschilt van het Frans door enkele grammaticale bijzonderheden. Zo is er een werkwoordsvorm die de passé sucomposé wordt genoemd - j'ai eu été - samen met bepaalde andere variaties in vervoeging, een hoog gebruik van "faire" (doen) als hulpwerkwoord, en "que" in plaats van andere voegwoorden.

Het bepaalde lidwoord wordt vaak gebruikt in plaats van het bezittelijk voornaamwoord:

Comment va la soeur? Hoe gaat het met je zus?

J'ai mis le petit au lit. Ik heb de kleine naar bed gebracht.

Wat de uitspraak betreft, heeft het Meridionaal Frans een paar eigenaardigheden:

  • Het heeft de neiging om de een na laatste lettergreep in woorden te accentueren in plaats van de laatste, wat meer gebruikelijk is in het Metropolitain Frans.
  • Een stille "e" in het midden of op het einde van een woord wordt eerder uitgesproken.
  • Nasale klinkers aan het eind van woorden krijgen een subtiele "g".
  • De -en klank wordt vaak uitgesproken als de "in" van het standaard Frans.

Dit is slechts een selectie van wat het Meridionaal Frans onderscheidt van het Standaard Frans. Er zijn natuurlijk nog andere variaties, en binnen het Meridionale Frans zijn er nog meer regionale variaties in het zuiden van Frankrijk. Je kunt hier luisteren naar het accent uit Marseille.

Het Frans gesproken in de Elzas

Door de nabijheid van Duitsland, en het overheersen van het Elzassisch, een Duits dialect, is het Frans dat in de Elzas gesproken wordt een beetje anders dan het standaard Frans. In feite is de Elzas in de Franse geschiedenis verschillende keren van eigenaar veranderd, soms behorend tot Frankrijk en dan weer tot Duitsland.

Het accent van het Elzassisch kan worden herkend aan verschillende bijzonderheden:

  • Elzasser Frans heeft de neiging de eerste lettergrepen van woorden te beklemtonen in plaats van de laatste.
  • Nasale klinkers worden minder uitgesproken.

In het dagelijks taalgebruik is de invloed van het Elzassisch nogal uitgesproken met bepaalde uitdrukkingen en gebruiken zoals:

  • "ça donne" ("es gibt") in plaats van "il y a" voor "er is"
  • woorden ontleend aan het Elzassisch zoals "le schluck" voor "la gorgée" (de slok, de zwaluw), "le stück" voor "le morceau" (het stuk).

Interesse om bijles Frans in Leuven te boeken? Het kan in een paar muisklikken dankzij Superprof.

Franse dialecten stel
Wil jij graag een bepaald dialect aanleren in het Frans? Bron: Pexels

Frans spreken in Bretagne

In Bretagne spreekt men nog Bretons, een Keltische taal die tot dezelfde familie behoort als het Cornish en het Welsh. Ook hier is het Bretons doorgesijpeld in het regionale dialect dat er gesproken wordt.

Een paar manieren waarop het zal verschillen van het normale Frans zijn:

  • Bij het stellen van vragen wordt het hoofdobject van de vraag naar voren gebracht:

Le pain, le manges-tu? Het brood, eet je het op? In plaats van: Manges-tu le pain?

Le film, tu l'as aimé? De film, vond je hem leuk?

  • Aanwijzende voornaamwoorden gebruiken als je over mensen praat:

Celui-là est un peu fou. Deze (m.) is een beetje gek. In plaats van: Il est un peu fou. Hij is een beetje gek.

Celle-là veut devenir danseuse. Deze (f.) wil danseres worden. In plaats van: Elle veut devinir danseuse.

  • Het gebruik van "avec" in plaats van andere voorzetsels, leidt soms tot nogal hilarische misverstanden met andere Franstaligen:

J'ai été au lit avec le docteur. Ik ben met de dokter naar bed geweest. Dit betekent eigenlijk: de dokter heeft bedrust voorgeschreven.

Dit illustreert prachtig waarom je, als je online cursussen Frans volgt, er zeker van moet zijn dat je leraar standaard Frans spreekt.

Het Frans gesproken op Corsica

Ook hier hebben we met Corsicaans Frans te maken, een regionaal Frans dat veel leent van de lokale taal, het Corsicaans.

Het accent van het Corsicaans is vrij gelijkaardig aan dat van het standaard Frans, hoewel het, zoals het Meridionaal Frans, de neiging heeft om anders stille "e"s te spreken. Er zijn nog enkele subtiele verschillen tussen de klinkers; taalkundigen onder onze lezers met een goede kennis van het Frans zouden geïnteresseerd kunnen zijn in dit artikel.

Enkele manieren om Corsicaans Frans te onderscheiden zijn:

  • De samentrekking van "tu es", die in het standaard Frans "t'es" is, is in het Corsicaans Frans "t'ies"
  • Als je iemand hebt gezien, zeg je "il a vu à Valérie", in plaats van "il a vu Valérie"
  • "Autant" wordt vaak gebruikt voor "peut-être" (misschien) of iets dat een veronderstelling of wens uitdrukt.

Lyonnais spreken

Er zijn twee regionale talen in Lyon en omgeving. De ene is het Lyonnais, een dialect van het Arpitaans of Franco-Provençaals (zowel dit als het moderne Frans stammen af van de Langues d'Oils), en de parler lyonnais, een dialectversie van het Frans die door het Lyonnais is beïnvloed.

Het accent van de Lyonnais is vooral merkbaar op de klinkers "o" en "eu" die gesloten worden uitgesproken. Het maakt ook meer verschil tussen open en gesloten klinkers, zoals tussen "haut" en "hôte".

Grammaticaal zijn hier enkele van de verschillen voor dit patois:

  • Het voornaamwoord voor een onbepaald lijdend voorwerp wordt vaak vervangen door "y": "j'y sais" in plaats van "je le sais" (ik weet (het) ); "je vais y faire" voor "je vais le faire".
  • Ook hier is het gebruik van de passé surcomposé gebruikelijker in het parler Lyonnais dan in het standaard Frans.
  • Het voorzetsel "quand" wordt gebruikt om "op hetzelfde moment als" te betekenen.

Cursus Frans Gent. Met dit weet Superprof genoeg waar je naar op zoek bent. Boek vandaag je eerste les.

Het parler Savoyard

Een andere Arpaanse taal is het Savoyard, een patois dat in de regio Savoie wordt gesproken, en ja, het beïnvloedt het lokale Frans. Er is ook een plaatselijk argot, het mourmé, ontwikkeld door metselaars. Sommige uitdrukkingen uit de mourmé zijn doorgedrongen tot het spreektaal Frans dat in de Savoie wordt gesproken.

Het parler Savoyard lijkt in sommige opzichten op het parler Lyonnais met bijvoorbeeld het gebruik van "y". Een ander typisch voorbeeld is de toevoeging van "ou bien?" aan het eind van vragen.

Het parler Savoyard heeft veel gemeen met het Frans dat in Zwitserland wordt gesproken.

Er zijn nog veel meer regionale varianten van de Franse taal, zoals de accenten en dialecten van Franche-Comté, Lotharingen, enz... Vaak overleven deze alleen op het platteland en onder ouderen. Er wordt zelfs regionaal Frans gesproken in het Verenigd Koninkrijk; op sommige eilanden van Jersey (een variant van het dialect dat in Normandië wordt gesproken). Maar laten we eens kijken naar Franse accenten en dialecten elders in de wereld.

Franse dialecten louvre
Heb jij ooit al eens een bezoek gebracht aan het Louvre?

Het Québécois-dialect van het Frans

Québec is een provincie van Canada waar nog steeds Frans wordt gesproken. In feite zou je kunnen zeggen dat Québec de oorspronkelijke Canadese kolonie is, ooit deel van Nieuw-Frankrijk en afgestaan aan de Britten na de Zevenjarige Oorlog in 1713, en dat de rest van het Franse grondgebied werd veroverd, gekoloniseerd of verbonden door kolonisten van daar. Met inbegrip van Acadiana, een gebied rond de Mississippi dat later een deel van Zuid-Louisiana werd, en waar ze een Creools Frans spreken.

Er zijn een paar andere gebieden in Canada waar Frans gesproken wordt, zoals New Brunswick en een deel van Nova Scotia, maar in Québec is Frans een officiële taal en alle straatnaambordjes en officiële documenten zullen zowel in het Frans als in het Engels zijn.

Dus met Québécois hebben we weer een voorbeeld van Frans dat beïnvloed wordt door een andere taal; deze keer is het de Engelse taal, met veel Engelse woorden voor dingen die gewoon in het Frans vertaald worden in plaats van de gebruikelijke Franse uitdrukking te gebruiken. Wat betekent dit?

Het standaard Franse woord voor verkeerslicht is "feu" (vuur), maar een Canadees zal "lumière" zeggen omdat het in het Engels een verkeerslicht is. En in Québec is het zelfstandig naamwoord voor een draagbare telefoon "cellulaire" (van "mobiele telefoon") in plaats van "portable".

Natuurlijk zijn veel van de verschillen tussen Québecs Frans en standaard Frans ook te wijten aan het feit dat, tot de communicatie op gang kwam, het Frans zich eeuwenlang in relatieve afzondering heeft ontwikkeld en gewoon zijn eigen weg is gegaan naarmate de nakomelingen van de vroege immigranten hun eigen linguïstische eigenaardigheden ontwikkelden.

Het is nooit te laat om je eerste bijles Frans te volgen. In Sint-Niklaas of ergens anders in Vlaanderen kan gemakkelijk dankzij Superprof.

Uitspraak van Canadees Frans

In feite is het grootste verschil tussen de Québecse en de Franse taal het accent. Het Québecse accent verschilt zo sterk van het standaard Frans dat, ook al gebruiken ze meestal dezelfde woordenschat, ze elkaar vaak niet altijd kunnen verstaan (een beetje zoals een Schot en een Texaan). Dus als je een Franse onderdompelingsvakantie overweegt of in het buitenland wilt studeren om vloeiend Frans te worden, is Québec misschien niet ideaal. Bijvoorbeeld:

  • De "oi" klank (zoals in toi, moi, oiseau), uitgesproken als "wa" in de standaard Franse uitspraak, wordt "oé" in Québec.
  • De Franse "an" lijkt meer op een "in" in Québec.
  • Het Québecois besteedt meer aandacht aan verlengde klinkers. Terwijl in het Metropolitaanse Frans pâte en pattes, hotte en hôte vaak bijna door elkaar worden uitgesproken (hoewel ze theoretisch het verschil kennen), maakt Québec een onderscheid; pâte en hôte hebben lange, open klinkers.
  • De è en ê klanken zijn tweeklanken in de Canadese Franse uitspraak.
  • Voor de letters "u" en "i" worden "d" en "t" meer uitgesproken als "dz" en "tz".

Enkele bijzonderheden in de grammatica

Zoals elk dialect heeft ook het Canadees Frans zijn speciale uitdrukkingen en bijzonderheden:

  • Ze spreken vaak de laatste L van het voornaamwoord "il" niet uit, waardoor het klinkt als "y": Y fais sa vaisselle (hij doet de afwas), y va pas bien (hij voelt zich niet goed).
  • Aan de andere kant, waar het Standaard Frans de neiging heeft om "je suis" te slurpen in "chuis", verspillen ze in Québec hun tijd niet en zeggen ze gewoon "chu" (sh-u) : Chu allé à l'école. (Ik ben naar school geweest).
  • In vragen voeg je de geadresseerde toe als een voornaamwoord aan het begin en opnieuw aan het einde, gewoon om ervoor te zorgen dat iedereen weet aan wie je iets vraagt:

Tu m'écoutes-tu? T'en vas-tu?

  • Ze gebruiken sommige voorzetsels en voegwoorden anders, en hebben de neiging om voornaamwoord + voorzetsel groepen samen te trekken: "s'a" in plaats van "sur la", "dins" in plaats van "dans un" of "dans les", en "s'es" in plaats van "sur les".
Franse dialecten rad
Het Meridionaal Frans dialect wordt ook gesproken in Marseille. Bron: Pexels

Frans-Créole talen: Een gevolg van het kolonialisme

Tenslotte hebben alle Franse pidgins en patois uit voormalige Franse koloniën hun eigen uitspraak en grammaticaregels. De Franse Creolen, die gewoonlijk als talen op zich worden beschouwd, zijn sterk beïnvloed door plaatselijke accenten en talen. Sommige hebben misschien bepaalde overeenkomsten in grammatica, maar ze zijn zo gevarieerd dat het niet juist is ze te groeperen, met:

  • Caraïbische Creolen, bijvoorbeeld gesproken op Haïti (de oude slavenkolonie Saint Domingue) en in Frans Guyana zijn interessant in die zin dat ze niet alleen Frans en de inheemse talen combineren, maar ook Afrikaanse dialecten, die daar in de slavernij werden gebracht om op de plantage tabak en suikerriet te verbouwen.
  • Afrikaanse Franse Creolen, gesproken in Afrikaanse landen. Veel landen, zoals Senegal, Benin, Mauritius en de Comoren, hebben Frans als officiële taal; het Frans dat op straat wordt gesproken, verschilt vaak van het Frans dat op school wordt onderwezen. In feite zijn maar weinig Afrikaanse landen eentalig, waarbij in één land verschillende Afrikaanse talen en dialecten worden gesproken.
  • Verschillende Oceanische Creolen (in Frans Polynesië bijvoorbeeld en op andere Franssprekende eilanden, waarvan sommige nog steeds op een of andere manier afhankelijk zijn van de Franse regering - de COM's).
  • Zelfs een Louisiana Creool die de Louisiana Purchase overleefde. Frans Louisiana is vooral bekend om de stad New Orleans, langoesten die een integraal onderdeel zijn van de Creoolse keuken, het toerisme en een vorm van Frans dialect dat Fransen soms moeilijk kunnen verstaan.

Zoveel zelfs, dat ze echt een eigen artikel nodig zouden hebben. Het volstaat te zeggen dat er veel Franstalige landen op aarde zijn, maar het volgen van Franse lessen en het leren van standaard Franse woordenschat en Franse grammatica garandeert niet dat je ze zult begrijpen.

Interesse om cursussen Frans in Antwerpen of ergens anders doorheen Vlaanderen te volgen? Zoek niet langer. Als je een persoonlijke leraar wilt vinden, zoek dan naar privélessen bij Superprof.

>

Het platform dat privé leraren en leerlingen met elkaar verbindt

1e les gratis

Vond je dit artikel leuk? Laat een beoordeling achter!

5,00 (1 beoordeling(en))
Laden...

Joep