Vaak wordt wiskunde bekritiseerd door studenten vanwege het feit dat het niet kan worden toegepast in het dagelijks leven, terwijl de discipline in feite is bedacht om het leven eenvoudiger te maken. Delen, vermenigvuldigen, optellen, aftrekken; wiskunde zou de studenten moeten helpen om een betere kwaliteit van leven te krijgen. Een voorbeeld hiervan kan worden gevonden door de geschiedenis van de wiskunde te bekijken en het leven van Archimedes van Syracuse te onderzoeken. 

Als groot wetenschapper, arts, wiskundige en ingenieur van het oude Griekenland, gebruikte Archimedes wiskunde om de mechanica van het dagelijkse leven te verklaren. Hij droeg bij aan het begrip en het ontwerp van een aantal revolutionaire gereedschappen, zoals de hefboom en de schroef, door middel van zijn wiskundige werken en verkenningen. Naast Newton, Pythagoras, Thales, Descartes, Einstein en andere grootheden, verdient Archimedes een plek tussen deze grote wiskundigen en wetenschappers in onze geschiedenis. Blijf lezen om te ontdekken waarom!

Archimedes Standbeeld
Standbeeld van Archimedes. | Bron: Pixabay
De beste leraren Wiskunde beschikbaar
1e les gratis!
Sam
5
5 (2 reviews)
Sam
14€
/u
1e les gratis!
Ariana
5
5 (3 reviews)
Ariana
16€
/u
1e les gratis!
Wout
5
5 (3 reviews)
Wout
10€
/u
1e les gratis!
Cédric
Cédric
15€
/u
1e les gratis!
Eda
Eda
17€
/u
1e les gratis!
Marthe
5
5 (6 reviews)
Marthe
15€
/u
1e les gratis!
Lucas
5
5 (5 reviews)
Lucas
17€
/u
1e les gratis!
Steve
Steve
30€
/u
1e les gratis!
Sam
5
5 (2 reviews)
Sam
14€
/u
1e les gratis!
Ariana
5
5 (3 reviews)
Ariana
16€
/u
1e les gratis!
Wout
5
5 (3 reviews)
Wout
10€
/u
1e les gratis!
Cédric
Cédric
15€
/u
1e les gratis!
Eda
Eda
17€
/u
1e les gratis!
Marthe
5
5 (6 reviews)
Marthe
15€
/u
1e les gratis!
Lucas
5
5 (5 reviews)
Lucas
17€
/u
1e les gratis!
Steve
Steve
30€
/u
1ste les gratis>

Wie Is Archimedes Van Syracuse?

Net zoals bij veel andere wetenschappers uit de oudheid is het leven van Archimedes van Syracuse niet goed gedocumenteerd. Er is geen biografie over hem geschreven en er zijn daarnaast maar een paar geschreven teksten over de wiskundige gevonden. Wat we wel weten komt vooral uit de geschriften van Isadore van Miletus, uit ongeveer 530 v.Chr. Enkele andere geleerden die het leven van Archimedes benoemden, zijn Polybius (202-126 v. Chr.), Plutarch (46-125 v. Chr.) en Livy (59-17 v. Chr.). 

Geschat wordt dat Archimedes in 287 v. Chr. in Syracuse werd geboren. Met een astronoom als vader begon Archimedes al op jonge leeftijd belangstelling te krijgen voor de wetenschap en begon hij met studeren. Door middel van teksten uit enkele uitwisselingen van Archimedes met bepaalde professoren, konden historici vaststellen dat hij zijn studie voortzette aan de gerenommeerde School van Alexandrië.

Daar trok hij op met de meest bekende wijzen van die tijd, met name Dositheus, Conon van Samos en ook de directeur van de bibliotheek van Alexandrië, Eratosthenes. Het was voor dit publiek van vooraanstaande academici, en voor de academici die zich later door deze werken lieten inspireren, waarvoor Archimedes zijn wetenschappelijke boeken schreef. 

Op latere leeftijd werd Archimedes ingenieur voor de koning van Syracuse, Hiëro II. Hij nam daarmee deel aan de verdediging van de stad tijdens de Tweede Punische oorlog. Volgens de legende werd Archimedes in 212 v.Chr. gedood door een Romeinse soldaat die specifiek het bevel had gekregen hem niet te executeren. 

De documenten die zijn verzameld over het leven van Archimedes zijn niet voldoende om vast te stellen of de wetenschapper al dan niet een vrouw of kinderen had. Anderzijds hebben de gevonden documenten alleen betrekking op het werk en de publicaties van de wiskundige. Er is niets anders gevonden over de periode waarin hij een ingenieur van de koning was. Het is dan ook noodzakelijk om te vertrouwen op de getuigenissen die vele jaren na zijn dood zijn gevonden. 

Archimedes en zijn baanbrekende werken hebben niet alleen een belangrijke stempel gedrukt op zijn tijd, maar ook op de komende generaties. Met andere woorden, het waren niet alleen de grote wijzen van zijn tijd die hem bewonderden, maar hij inspireerde ook vele andere academici in de toekomst. Tot deze grote academici behoren Cicero, Plutarch en zelfs Leonardo da Vinci. 

De invloed van Archimedes strekt zich zelfs uit tot de taal. Het woord “Eureka” werd populair dankzij Archimedes, die het naar verluidt op straat riep om zijn grote ontdekkingen te vieren. Het woord eureka vertaalt zich in “ik heb gevonden”, wat verklaart waarom men dit zegt nadat ze een voorwerp hadden gevonden waarvan we dachten dat we het kwijt waren. Dit alleen al bewijst dat de invloed van Archimedes de eeuwen heeft doorkruist. 

Voor meer wiskundigen uit de oudheid, kijk eens naar de beruchte Pythagoras!

Oorlog Archimedes
Archimedes had een belangrijk aandeel in de bescherming van zijn stad tijdens de oorlog. | Bron: Pixabay

Archimedes: Feiten En Ontdekkingen

Archimedes heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van de wiskunde en de geschiedenis van de wetenschappen. Hier geven we een overzicht van enkele van zijn grootste ontdekkingen: 

  • De uitputtingsmethode: Archimedes bouwde voort op het werk van Eudoxus van Cnidus, waarbij de vraag was hoe de uitputtingsmethode kan worden gebruikt om de oppervlakte van een gekromde figuur te berekenen. Dit stelde hem in staat om meer onderzoek te doen over kegelvormige figuren, maar ook om oppervlakken te berekenen die eerder als onmogelijk werden beschouwd om te berekenen. 
  • Het getal Pi: Archimedes is vooral bekend dat hij Pi met ongelooflijke precisie heeft berekend. Om zijn berekeningen uit te voeren maakte de wiskundige gebruik van regelmatige veelhoeken en combineerde dit om het verband tussen de omtrek van een cirkel en zijn diameter te berekenen. Met behulp van deze methode kon hij het getal vinden dat het getal Pi zoals we dat nu kennen (3.14159) benadert.
  • De Archimedes-spiraal: de wiskundige bestudeerde de samenstelling van de spiraal. Na vele berekeningen leidde hij daaruit af dat de oppervlakte van de spiraal gelijk was aan de straal van de cirkel die de spiraal voortzette. Hij gebruikte de raaklijn ook om een vergelijking van de cirkel te bepalen (een segment waarvan de lengte gelijk is aan de omtrek van de gegeven cirkel).
  • Volume: de wetenschapper heeft er een prioriteit van gemaakt om de oppervlakken en volumes van verschillende objecten te berekenen. Hij gebruikte vooral zijn kennis van de mechanica om deze toe te passen op de wiskunde. Archimedes toonde het verband aan tussen de volumes van een bol en een cilinder. Hij bedacht dat een bol twee derde van de inhoud en twee derde van het oppervlak van een cilinder vertegenwoordigt. De studie van de oppervlakken en de volumes van een bol en een cilinder waren zo belangrijk voor hem dat hij zelfs vroeg of de figuren op zijn grafsteen konden worden gegraveerd! 

Rekenkunde, meetkunde, redeneren, wiskunde, vergelijkingen, priemgetallen, algebra, differentiaalrekening, integraalrekening, decimalen, Pi, rechthoekige driehoeken, complexe getallen; de hele geschiedenis van de wiskunde werd gekenmerkt door de bevindingen van Archimedes. De wiskunde cursussen op de middelbare school hebben hun inhoud te danken aan Archimedes. Hij heeft immers de basis gevormd van een groot deel van onze huidige onderwijs. 

Wil je meer weten over de oorsprong van andere grote ontdekkingen? Kijk dan eens naar andere beroemde wiskundigen uit de geschiedenis, zoals Thales en Sir Isaac Newton!

Neem een statistiek bijles via Superprof.

Hefboom Archimedes
De hefboom was een zeer handige uitvinding van Archimedes. | Bron: Pixabay

Archimedes En Drijvende Lichamen

Een van Archimedes meest gevierde ontdekkingen is te vinden in zijn werk over drijvende lichamen, dat een belangrijk deel van de beweging en de wetten van vloeistoffen verklaart door middel van wat nu bekend staat als de “wet van Archimedes”. Toen hij dit principe onderzocht, merkte Archimedes het gedrag op van vaste stoffen die ondergedompeld zijn in vloeistof. 

Archimedes bestudeerde het gedrag van water door zelf een bad te nemen. Zijn wet ziet toe op de kracht die door de zwaartekracht op een vast lichaam wordt uitgeoefend wanneer dit in een vloeistof of gas wordt ondergedompeld. Deze kracht wordt door Archimedes verklaard door de verhoging van de vloeistofdruk in het object. Deze druk is fysiek sterker aan de basis van het ondergedompelde lichaam dan aan de bovenkant, waardoor het lichaam door deze ongelijke kracht gaat zweven. Dit principe wordt gedefinieerd als:

“Elk lichaam dat geheel of gedeeltelijk ondergedompeld is in een vloeistof in rust wordt onderworpen aan een opwaartse kracht. Deze opwaartse kracht is gelijk aan het gewicht van de vloeistof die het lichaam heeft verplaatst.”

Een belangrijk onderscheid moet worden gemaakt, namelijk dat deze kracht alleen werkt op het object indien de vloeistof en het lichaam in rust zijn. Dit principe wordt in zijn werk bewezen door zijn experimenten met cilinders. Hoewel dit principe nog steeds een belangrijke invloed heeft op de huidige technologische vooruitgang, was het vooral destijds baanbrekend. Archimedes gebruikte dit principe om de plannen te maken voor de grootste boot uit de oudheid voor Hiëro II: de Syracusia. Vandaag de dag wordt dit principe nog steeds gebruikt in de bouw van machines.

Wiskunde bijles, neem een kijke op Superprof.

Archimedes vermoord
Archimedes werd vermoord door een soldaat. | Bron: Pixabay

De Invloed Van Archimedes Op Mechanica

Net als vandaag de dag ging de discipline van de wiskunde in de oudheid gepaard met het ontdekken van de werking van de wereld. De grote academici uit de oudheid bestudeerden en gebruikten allemaal wiskunde om hun wereld in context te plaatsen. Astronomie, geografie, natuurkunde, mechanica: alle wetenschappen hebben wiskunde nodig.

Archimedes had een bijzondere belangstelling voor het bestuderen van de functie van machines en wordt algemeen erkend als de vader van de mechanica. Aanvankelijk bestudeerde hij de werking van zowel de hefboom als de zwaartekracht, onderzoeken die later een grote rol zouden spelen in zijn werk “On the Equilibrium of Planes”. Het was dit werk waarin Archimedes verklaarde: "Geef me een plaats om te staan en ik breng de aarde in beweging". 

Archimedes schreef nog vele andere werken over de mechanismen van de hefboom. Hij ontdekte dat het gewicht van elke zijde van een voorwerp in evenwicht moet zijn om het zwaartepunt volledig in evenwicht te brengen. 

De eerste onderzoeken op machines die gebruikmaken van tractie worden ook toegewezen aan Archimedes. Een voorbeeld is zijn implementatie van het systeem van de katrol, die de oude Grieken hielp om zwaardere voorwerpen op te tillen. 

Daarnaast is er nog een andere belangrijke uitvinding die wordt toegeschreven aan de wiskundige: de schroef. Geïnspireerd door zijn ontdekkingen in Egypte, creëerde Archimedes de schroef om mensen te helpen water uit rivieren te tillen. 

Een andere uitvinding van Archimedes, het “mechanisme van Antikythera”, stelde de mens in staat om astronomische tijdsberekeningen uit te voeren. Sommige onderdelen van deze machine zijn te zien in het Nationaal Archeologisch Museum in Athene. Voor Archimedes waren al zijn mechanische uitvindingen en academische onderzoeken niet alleen maar bedoeld als afleiding of vermaak. Zijn ontdekkingen kwamen meestal voort uit bevelen om de stad Syracuse te beschermen en zijn creatieve geest.

Wiskunde bijles Amsterdam, bezoek vandaag nog onze website en vind een geschikte leraar bij jou in de buurt.

Heb je een leraar Wiskunde nodig?

Vond je dit artikel leuk?

5,00/5 - 1 waardering(en)
Laden...

Joep