De Belgische keuken: dat zijn Duitse hoeveelheden met Franse kwaliteit.

Het is een uitspraak die wel vaker wordt gebruikt als het gaat over de traditionele Belgische keuken. En we kunnen er niet om heen: Belgen zijn nu eenmaal bourgondiërs. De rijkelijke, traditionele Belgische gerechten zijn er allemaal het bewijs van. Lekker, écht lekker.

België wordt pas de laatste laatste jaren langzaamaan erkend als gastronomische bestemming. In het buitenland is de Belgische keuken niet bepaald bekend. Verder dan chocolade, bier en wafels kennen weinigen de traditionele Belgische keuken. Terwijl onze traditionele keuken zoveel toppers heeft!

Het is dan ook algemeen bekend dat van de meeste volkeren in de wereld het de Belgen zijn met de minste nationale trots. Dit is des te verwonderlijker, vermits de Belgische keuken algemeen bij de beste van Europa wordt gerekend en dat België per hoofd meer driesterrenrestaurants heeft dan Frankrijk.

De traditionele Belgische keuken is veelzijdig en bourgondisch. In de gerechten wordt bij voorkeur gebruik gemaakt van regionale en seizoensgebonden ingrediënten, zodat er in ons kleine landje aanzienlijke regionale verschillen in de nationale keuken bestaan.

Naast het regionale accent heeft de Belgische keuken ook veel buitenlandse invloeden. Hangt een beetje af van waar je eet: de Belgische thuisgerechten zijn eerder degelijk en landelijk, de fijnere kookkunst van de Belgische restaurants wordt dan weer sterk door de Franse keuken beïnvloed. Feit blijft: de Belgen koken het liefst zélf!

De beste leraren Koken beschikbaar
1e les gratis!
Kyle
Kyle
17€
/u
1e les gratis!
Bram
Bram
16€
/u
1e les gratis!
Liese
Liese
12€
/u
1e les gratis!
Elena
Elena
15€
/u
1e les gratis!
Célestine
Célestine
15€
/u
1e les gratis!
Steffi
Steffi
13€
/u
1e les gratis!
Daniela
Daniela
12€
/u
1e les gratis!
Carola
Carola
20€
/u
1e les gratis!
Kyle
Kyle
17€
/u
1e les gratis!
Bram
Bram
16€
/u
1e les gratis!
Liese
Liese
12€
/u
1e les gratis!
Elena
Elena
15€
/u
1e les gratis!
Célestine
Célestine
15€
/u
1e les gratis!
Steffi
Steffi
13€
/u
1e les gratis!
Daniela
Daniela
12€
/u
1e les gratis!
Carola
Carola
20€
/u
1ste les gratis>

Geschiedenis van traditioneel Belgisch eten

Door de eeuwen heen heeft België bezetting gekend door bijna elk Europees volk - de Romeinen, Vikingen, Spanjaarden, Fransen, Duitsers en Hollanders. Daardoor werd België een ontmoetingsplaats voor de Germaanse culturen van Noord-Europa en de Latijnse culturen van het zuiden. Geliefde kooktechnieken, stijlen en ingrediënten van de bezetters werden opgenomen door de plaatselijke bevolking, waardoor de Belgen tegen de Middeleeuwen een volkomen eigen keuken had ontwikkeld. Vandaar ook de uitspraak dat de Belgen hun gerechten met Franse finesse bereiden, maar ze opdienen in rijkelijke Germaanse porties.

De Belgische keuken heeft nog steeds diepe wortels in de Middeleeuwen. Deze middeleeuwse invloed - een tijd waarin de Vlaamse cultuur hoogontwikkeld was - kan je nog steeds zien in de manier waarop verschillende soorten mosterd en azijn en gedroogd fruit worden verwerkt tot een delicaat evenwicht van zoet-en-zuur en zoet-en-zout in hetzelfde gerecht. Ook in het gebruik van vers en gedroogd fruit en - in het bijzonder - amandelen om de smaak en de presentatie van een gerecht te verrijken.

De specerijen die zo rijkelijk worden gebruikt van vleesgerechten tot groenten, nagerechten en wijn - nootmuskaat, kaneel, peper, saffraan, gember en laurier - hebben ook hun herkomst uit de middeleeuwse specerijenhandel. Zeer geliefd zijn ook verse kruiden zoals peterselie, kervel, tijm, salie en bieslook die in de tuinen van de kloosters werden gekweekt en enthousiast worden gebruikt.

De oorsprong van traditionele ingrediënten

Stoofvlees op grootmoeders wijze: de pure traditionele Belgische keuken
Een tradtionele lekkernij die je op veel Belgische menukaarten terugvindt: stoofvlees.

België, dat is het land van ... de aardappel! De eerste Belgische aardappels werden in 1588 in Mechelen geplant, in de tuin van Pitzemburg. België speelde een belangrijke rol in de verspreiding van de aardappel naar de rest van Europa. Sinds zijn invoering speelt de aardappel een gigantische rol in de landelijke keuken. Nu nog is er bijna geen enkel traditioneel Belgisch gerecht waarbij geen puree, patatjes, frieten of kroketjes worden geserveerd. Meer weten over de geschiedenis van onze aardappel?
Andere traditionele Belgische ingrediënten zijn paling, Noordzeegarnalen, mosselen, wild, worstwaren, ham, witloof en peren.

Moules-frites (mosselen met friet) is één van de nationale gerechten van België. De Belgische kunstenaar Marcel Broodthaers verhief dit nationaal gerecht in 1966 tot kunst met zijn werk Grande Casserole de Moules. Ook de gevogelte- of visstoofpot Waterzooi, paling in 't groen (anguilles au vert) en stoofvlees of stoofkarbonade (carbonade Flamande) zijn nationale gerechten.  In Vlaanderen kennen we verschillende bekende aspergegerechten, onder andere asperges op zijn Vlaams, gekookte asperges met aardappels, ham, hardgekookte eieren en botersaus.

Ook soepen spelen traditioneel een belangrijke rol in de Belgische keuken. Een bijzonderheid is de zoete soep truleye, die koud wordt gegeten met verbrokkelde peperkoeken erin. Er is ook een warme variant met bier, suiker, boter en muskaatnoot.

Daarnaast staat ons land bekend om de Belgische chocolade - vooral de pralines -, de Brusselse en Luikse wafel, de Belgische frieten, de Belgische kazen en uiteraard... het Belgisch bier, waarvan er meer dan 1400 verschillende soorten zijn. Ontdek hier welke andere traditionele Belgische gerechten bekend zijn in het buitenland.

Ons Kookboek: de Belgische eetbijbel

In Ons Kookboek vind je alle tradtionele Belgische recepten
Ons Kookboek is de bijbel van de traditionele Belgische keuken

Wil je hét overzicht van het traditionele Belgisch eten? Dan is er natuurlijk Ons Kookboek. Iédereen kent het. Het is de kookbijbel van België. 's Lands bekendste kookboek. De moeder van alle Vlaamse kookboeken met recepten, tips en achtergrondinformatie over de producten die handig kunnen zijn in de keuken.

In 1927 kwam de eerste uitgave als handleiding van 158 pagina's bij de cursus Koken en voeding van de Boerinnenbond, met recepten van producten die op het boerenland werden verbouwd.

Door de jaren heen is dit gegroeid tot een kookboek van meer dan duizend pagina's, dat nog steeds wordt bijgewerkt aan de producten van deze tijd. Tegenwoordig is het boek geïllustreerd met 102 kleurenfoto's.

Sinds het begin zijn er 2,5 miljoen exemplaren van verkocht, waardoor het het meest verkochte Vlaamse kookboek is.

Top 10 traditioneel Belgisch eten

Witlof in hesp gerold is een Belgische tradtioneel recept
Traditioneel Belgisch witlof is zo een van die dingen die je ofwel haat ofwel aanbidt.

We hebben heel wat straffe ingrediënten en gerechten, die heel typisch en uniek Belgisch zijn. Deze 10 zijn de meest typische:

#1 Belgisch witlof

Witlof is zo een van die dingen die je ofwel haat ofwel aanbidt. Deze traditionele Belgische witte bladgroente heeft namelijk een nogal bittere smaak. Om te vermijden dat de bladeren groen worden, worden ze ondergronds gekweekt. De witte stronkjes kan je vervolgens rauw eten, fijngesneden in een lekkere salade, of gekookt en gestoofd. Een traditioneel gerecht dat elk Belgisch kind gegarandeerd bij zijn grootmoeder krijgt, is witlof in hespenrolletjes met kaassaus, vaak gegratineerd in de oven voor een heerlijk korstje. Meestal wordt deze lekkernij dan geserveerd met een smeuïge aardappelpuree. Ideaal comfortfood voor kille herfst- of winterdagen.

#2 Belgisch bier

Een van de grote traditionele Belgische specialiteiten is ons bier.  Geuze, trappist, witbier, amberkleurig ,donkerblond,… er zijn meer Belgische biersoorten dan dagen in een jaar!
België telt meer dan duizend biersoorten en een breed gamma aan stijlen. Haast elk bier heeft zijn eigen glas, dat gevarieerde vormen kan hebben. Denk aan abdijbier (van o.a. de abdij van Orval, abdij van Leffe, abdij van Hoegaarden, St-Feuillien, Sint-Sixtusabdij van Westvleteren of abdij Notre-Dame de Saint-Rémy) en speciaalbier zoals krieklambiek, Geuze, Ketje (Brussels speciaalbier), Framboise (frambozenlambiek), Faro, Lambiek of Aerts.

Naast België zijn er wel meer landen met een hoog aantal lokale biersoorten, zoals Duitsland. Aangezien in België geen regels zoals die van het Duitse Reinheitsgebot bestaan kunnen Belgische brouwerijen behalve water, hop en mout ook andere ingrediënten, waaronder kruiden en vruchten, gebruiken. Mede door het succes van de commerciële (kunstmatig gezoete) fruitbieren (zoals kriek) heeft Belgisch bier vaak de reputatie zoet te zijn. Echt zoet zijn echter alleen de gezoete fruitbieren en enkele zeer zware bieren. De combinatie zoet-bitter komt vaker voor. Enkele Vlaamse bieren zijn licht zurig tot zuur. In Wallonië worden enkele zeer bittere bieren gebrouwen.

#3 Belgische chocolade

Belgische chocolade geniet wereldwijd een enorm hoge reputatie. Deze dankt ze in grote mate aan een traditie, die een strenge wetgeving voor de productie wist af te dwingen. Tot de bekendste Belgische specialiteiten behoren de pralines.

Zij werden naar verluidt in 1912 door Jean Neuhaus junior uitgevonden. Drie jaar later zou hij de ballotin of het pralinedoosje uitvinden waardoor de pralines na aankoop hun temperatuur zouden blijven behouden. Vandaag de dag bestaan er honderd verschillende soorten. Ze worden zelfs in families ingedeeld: manons, pralines met slagroom, pralines met marsepein, met likeur, of ook nog truffels.

#4 Belgische frieten

De oorsprong van de Belgische friet vinden we terug in het Ardennen van de 18e eeuw, waar men kleine visjes ving in de Maas om ze te frituren. Tijdens de wintermaanden was de Maas echter volledig bevroren en kon men dus niet vissen. Als alternatief sneed men aardappelen in de vorm van kleine visjes die op hun beurt gefrituurd werden.

#5 Belgische mosselen

Belgische mosselen komen uit de Noordzee en zijn op hun best in de maanden met een ‘R’ (van september tot april dus). Mosselen met friet is een populair gerecht en is zelfs een van België ’s nationale gerechten.

#6 Belgische spruitjes

Deze mini-kooltjes worden sinds de 16e eeuw in België gecultiveerd. De brussel sprouts, zoals ze in het buitenland bekend staan, zijn lang niet iedereens favoriet vanwegen hun bittere smaak. Bij ons zijn de typische Belgische spruitjes weer aan een opmars bezig. Je kan ze roosteren, roerbakken of stomen. Probeer ze eens in een stoemp, een typische puree van aardappelen en groenten.

Tradtionele spruitjes kunnen niet ontbreken in de Belgische keuken
Deze mini-kooltjes worden sinds de 16de eeuw in België gecultiveerd: de tradtionele ‘Brussels sprouts’.

#7 Belgisch vlees en wild

De traditionele Belgische keuken wordt vaak als ‘heerlijk en rustiek’ omschreven, vlees is dan ook een van de hoofdingrediënten.

Een lekkernij die je op veel menukaarten terugziet is stoverij (ook stoofvlees of stoofkarbonade genoemd). De basis wordt altijd gevormd door stukken rundvlees (mét het vet eraan), bruin bier, gebakken uien, peper, zout, kruidnagel, tijm en laurier. Over het algemeen zijn de stukken vlees vrij grof. Stoofvlees wordt vrijwel altijd met friet gegeten. Bij een frituur wordt het stoofvlees vaak over de friet geschept. Zin om het thuis zelf te bereiden? Bekijk hier het recept.

Een andere traditionele Belgische vleesklassieker is de Ardeense ham: een gedroogde en gezouten ham uit het zuiden van België, een beetje zoals Italiaanse Parmaham. Het is één van onze toper in de diversiteit van de regionale Belgische keuken. En dan is er nog het hoogseizoen voor vleeseters: het jachtseizoen. Van oktober tot eind januari genieten de Belgen van een resem traditionele wildgerechten, waaronder het typische fazant op Brabantse wijze. Hou je niet van wild? Probeer dan de filet américain - een traditionele rauwe gehaktbereiding - of balletjes in tomatensaus: een topper bij de kinderen.

#8 Belgische kazen

Wie denkt aan kaas, denkt automatisch aan Nederland en Frankrijk. Maar laat je niets wijsmaken: ook België heeft een zeer rijk gevulde geschiedenis en landkaart als het op kaas aankomt! Er is geen echte lijn te trekken in wat voor kaas nu precies een echte, Belgische kaas is.

Je vindt namelijk zowel harde als zachte kazen, jong en oud, van geitenmelk of koemelk. Voor ieder wat wils. Elke streek heeft zijn eigen specialiteit, en dan moeten we het nog hebben over de talrijke abdijkazen. Vaak zijn die lekkernijen aangepast aan het bier dat ze ook nog steeds brouwen, en ook op café kan je vaak een lekker kaasplankje bestellen bij je gerstenat.

De Belgische landbouwers produceren een relatief groot aantal delicate kazen, die in het bijzonder na de maaltijd worden gegeten zoals dessertkazen, Passendale, Beauvoorde, Lo, Wijnendale, Hervekaas (fromage de Hervé), Floreffe, Maredsous, Damme, Orvalkaas, Limburger, geitenkaas, mandjeskaas en platte kaas.

België heeft een grote rijkdom aan tradtionele kazen
Wie denkt aan kaas, denkt automatisch aan Nederland en Frankrijk. Maar ook België heeft een zeer rijk gevulde geschiedenis kaas.

#9 Belgische speculoos

Een echt Belgische specialiteit, deze krokante kruidenkoeken worden traditioneel gebakken voor het sinterklaasfeest (6 december) maar ze worden ook vaak bij de koffie geserveerd.

#10 Belgische wafels

Zeg niet zomaar wafel tegen een wafel! Er is een duidelijk verschil tussen een Brusselse wafel – rechthoekig, met een lichte, goudbruine korst met vierkante gaatjes – en de Luikse wafel – met suikerbollen die voor een krokante korst zorgen. Wil je wafels als een echte Belg eten? Onthoud dan dat wafels als snack of dessert worden gegeten en nooit als ontbijt.

Heb je een leraar Koken nodig?

Vond je dit artikel leuk?

5,00/5 - 1 waardering(en)
Laden...

Geraldine

Copywriter, leraar en allround curieuzeneus. Als fulltime taaladdict en parttime geluksridder ga ik telkens op zoek naar interessante invalshoeken en verfrissende methodes, om de wereld net dat tíkje anders te zien. Met woorden die naast het hoofd ook het hart masseren. www.geraldinedewart.com